• Arşivler

  • Diğer 531 aboneye katılın
  • Mart 2013 den beri

    • 273.463 ziyaretçi
  • Şubat 2023
    P S Ç P C C P
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728  

Harikalar Diyarı Bhutan’a Yeniden Yolculuk; Thimphu-Paro

IMG_1964.JPG

27.10.2012 tarihli gezi yazısıdır..

Bhutan’ın en büyük yerleşim merkezi ve başkenti olan Thimphu, deniz yüzeyinden yaklaşık 2.000 metre yükseklikte. 1952’de daha önceki başkent Punakha’nın yerine hükumet merkezi ilan edilmiş. Bu tarihten sonra, 17.yy’da inşa edilen Trashi Chhoe Dzong (Dzong kale-manastır anlamında) adlı tapınak, resmi daireleri içine alacak biçimde genişletilmiş ve krallığın yönetimi buraya taşınmış.

img_1326

Thimphu’nun bir diğer özelliği Asya’da trafik lambası olmayan tek başkent olması. Önceleri yol ortasında bulunan trafik polisi kulübeleri içindeki polisler,trafiği el-kol hareketleri ile yönetiyorlarmış. Bu polislerin trafik yönetimi estetik olarak o kadar güzel olmuş ki, zamanla seyrine doyum olmayan bir gösteri haline dönüşmüş. Bir dönem trafik lambaları dikilmiş ve bu polis kulübeleri de sökülmüş. Ancak trafik polislerinin gösterilerini özleyen halk Kraldan bu lambaların sökülmesini ve eski sisteme dönülmesini talep etmiş. Biz de dün öğle yemeği için gittiğimiz restorana girmeden önce, yol ortasındaki kulübesinden trafiği yöneten polisin bu gösterisine şahit olmuştuk. Eller sanki bir balerin estetiği ile çalıştırılıyor.

img_1519-001

Kahvaltı sonrası bagajları yeniden minibüsün tepesine yerleştirdiler. Zavallı Sirin ve Sonam! 8 gün boyunca bu işi her gün yapmak zorunda kaldılar.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Thimphu içinde dünden kalan bazı yerleri öğlene kadar ziyaret edeceğiz. Öğle yemeğini Thimphu’da yedikten sonra heyecanla beklediğim okçuluk müsabakalarını izlemeye gideceğiz. Daha sonra ise Paro’ya doğru yola çıkacağız.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bugün ilk durağımız Dechen Phodrang adlı bir manastır olacak. Kelime anlamı olarak “Büyük Mutluluk Sarayı” anlamındaki bu manastır, aslında orijinal Trashi Chhoe Dzong. 1216 Yılında Lama Gyalwa Lhanangpa, Dechen Phodrang Manastırının bulunduğu yere Dho-Ngen Dzong (Mavi Taş Manastırı) adlı bir manastır inşa ettiriyor. 1641 Zhabdrung Namgyal bu kaleyi ele geçiriyor ve ona Trashi Chhoe Dzong (Mutlu Din Kale-Manastırı) adını koyuyor. Ancak bu kale manastır mekan olarak yetmeyince bugünkü kale manastır (Trashi Chhoe Dzong) inşa edilmiş ve burası da sadece rahiplerin hizmetine verilmiş. 1971 yılında bu manastır 8 yıllık eğitimlerini almak üzere acemi rahipler için bir okul haline dönüştürülmüş. Bugün içinde 450’ye yakın çocuk yaşta rahip adayı ve bunların eğitiminden sorumlu 15-20 kadar eğitmen var. Üst katlardaki 12. Yüzyıldan kalma boyamalar nedeni ile UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası listesi için gözlem altında olan bir yer.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Buradaki çocukların eğitimlerini bilmem ama çocukluklarını sonuna kadar yaşadıklarına kısa dönemde de olsa şahit olduk. Bir yanda misket oynayan çocuklar, bir yanda koşturan çocuklar ile bu okul, sanki panayır yeri gibi. Görüntüyü bozmayan bir başka şey de, çocukların tek tip giydikleri kırmızı turuncu renkli giysiler. Sevdik burayı ve çok güzel fotoğraflar çektik.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

IMG_1591.JPG

Bir sonraki ziyaret yerimiz ise Trashi Chhoe Dzong oldu. Wang Chhu (Chhu, nehir demek yani Wang Nehri) Batısında, şehrin kuzeyindeki bu kale manastır, Bhutan’daki en büyük kale-manastırlardan (Dzong) bir tanesi. Dört bir yanda 3 katlı kuleler var. Kuleler dışında tamamı 2 katlı olan bu dev yapının bir kısmında Krala, İç işleri ve Maliye Bakanlarına ait ofisler yanında, ruhban sınıfına ait ofislere ve Manastırlar var. Burası Büyük Ruhban sınıfının (Dratshang) Yazlık Sarayı ve bu sarayın avlusu her yıl Tshechu Festivalinin yapıldığı yer.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Trashi Chhoe Dzong’a doğru dış avluda yürürken uyarılıyoruz;”Sağda Kralın Sarayı ve Parlemento Binası var. Fotoğraf çekmek yasak”.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Saraya girerken sizi dört yönün koruyucu tanrılarının oymaları, hiddetli görüntüsü ile sarayı kötülüklerden koruyan ilahlar Chana Dorje ve Hayagriva oymaları, Bhutan’ın sevilen efsanesi olan ve gövdeyi simgeleyen fil, aklı simgeleyen maymun, duyguları simgeleyen tavşan ve ruhu simgeleyen tavus kuşundan oluşan 4 arkadaş öyküsünün çizimleri karşılıyor.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Geniş avluya girdiğimizde derin bir sessizlik vardı. Sessizliği sadece güvercinlerin kanat sesleri bozuyordu. Sağda ve solda birer manastır var ve ortadaki 5 katlı merkez kule (Utse) bu iki yapıyı birbirinden ayırıyor. Dua çarkları ise tüm avlu boyunca duvarlarda bulunuyor.

Burası, 1866 da ilki olmak üzere, üç defa yangın geçiriyor. Ortadaki 5 katlı merkez kule 1897 depreminde yıkılıyor ve 1902’de tekrar inşa ediliyor. Thimphu’nun başkent olmasına 1962 ‘de karar alınınca Kral Jigme Dorji Wangchuck bir plan dahilinde kale-manastırda tadilat ve ilavelere başlıyor. Bir tek ortadaki merkez kuleye ve yeni tapınağa (Lhakhang Sarpa) hiç dokunulmuyor. Tabii ki geleneksel tarzda yenileştirmeler yapılıyor; Yani yazılı plan olmaksızın ve çivi kullanılmaksızın!

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

IMG_1651.JPG

Dzong gezisi sonrası bu kez el yapımı kağıt üretim merkezine doğru yol aldık. Kağıt deyip geçmemek lazım. Her aşaması zahmetli ve göz nuru gerektiriyor.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Öğle yemeğimizi Changlimithang Stadyumu karşısında bir yerde yedik. Bu stadyum 1885 yılında kazanılan bir savaşın bulunduğu alana 1974 yılında kurulmuş. Futbol müsabakaları ve okçuluk yarışmaları düzenlenen çok amaçlı bir stadyum. Okçuluk Bhutan’da hemen her yerde rastlayabileceğiniz bir aktivite.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Rehberimiz Sonam bizi yemekten sonra bu stadyumun hemen yanı başında bulunan bir alana götürdü. Bhutan’da Okçuluk müsabakalarını izlemek kadar zevk aldığım bir aktivite olmadı diyebilirim. Bhutan’da 145 metre uzaktaki hedeflere atış yapılıyor. Her iki tarafta hedef tahtası var. Hedefe doğru atış yapılan yerde, atış yapmayanların arkasına saklandıkları bir duvar var.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Ok atan hedefi eğer vurursa, atış yapılan yerdekiler nereden vurduğunu söylüyorlar ve danslar eşliğinde kısa bir kutlama yapılıyor. Hedefi vuran da, vurduğu hedefin rengine göre bir kuşak alıp, beline takıyor. Örneğin hedef tahtasındaki en merkezi alan kırmızı vurulmuş ise kırmızı, sonraki daha büyük sarı alan vurulmuş ise sarı renk kuşak takılıyor. Böylece siz müsabakadakilerin ne kadar usta olduğunu anlayabiliyorsunuz. Muhteşem bir deneyimdi. Bizlerde ok atmak istedik ve daha program aşamasında bu aktivite konmuştu. Ancak oklarımız ve bambu yaylarımız arabamızda gezdiğimiz halde bir fırsat bulup da denemesini yapamadık.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

IMG_2345.JPG

Thimphu içindeki son gezi yerimiz ise Semtokha (Simtokha) Dzong. Burası Thimphu’dan yaklaşık olarak 5 km dışarıda ve 1629 yılında Bhutan’daki tüm derebeylerini birleştiren Zhabdrung Ngawang Namgyal tarafından inşa edilen ilk kale-manastır olma özelliğini taşıyor.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Semtokha Dzong, Trashi Chhoe Dzong’dan sonra pek bir küçük kaldı ama buranın da tarihsel önemi var. Burada da bol bol Budist Rahip adaylarının fotoğraflarını çektik. Bu arada söylemeliyim ki Bhutan’lılar kadar kibar insanlar az bulunur. Çoğunlukla izin istedik ama izin almadan da fotoğraf çekimi konusunda sorun çıkmadı. İzin isterseniz en güzel halleri ile fotoğraf çektiriyorlar.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

IMG_2398.JPG

Sonunda bu güzel şehirden ayrılma ve gecelemeyi yapacağımız Paro Şehrine doğru yola çıkma zamanı geldi. Thimphu-Paro arası 1,5 saat kadar sürüyor. Biz yol üstünde 14. Yüzyıl Budist tapınağını ziyaret edeceğiz. Bu özel tapınak asıl ziyaret etmek istediğimiz yer değil. Bizim asıl niyetimiz Thangtong Gyalpo adlı bir ünlü demirci ustası, mimar ve düşünürün yaptığı ve Pa Chhu nehri üzerine kurulu demir köprüyü ziyaret etmek. Zamanında bu ülkede, bu ustanın yaptığı çok sayıda demir köprü varmış. Ancak şimdilerde Gyalpo Ustaya ait köprülerden sadece bu köprü ve bu köprünün de sadece birkaç demir halkası ayakta kalabilmiş. Buradaki özel tapınak, zamanında Gyalpo usta ve ailesine ve şimdilerde ise onun kuşaklar sonraki akrabalarına aitmiş.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Köprüye vardığımız zaman hava kararmaya başlamış, güneş yerini dolunay hali ile aya bırakmaya başlamıştı. Altımızda akan türkuaz renkli nehir üzerine kurulu, yan korkuluklarına da renkli dua bayrakları asılı köprü üstünde bir ileri, bir geri gidip geldik.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Ben geçen sene Paro şehrini, Thimphu şehrinden daha sıcak ve sevimli bulmuştum. Paro’ya girer girmez eski bir dosta kavuşmanın heyecanını yaşadım. Bu şehirde hediyelik eşya dükkanları, bir uzun cadde üzerinde sağlı sollu sıralanmış durumda ve tek cadde var. Toplanması-buluşması kolay olduğundan alışveriş için bir saatlik bir zaman ayarladık. Grup ne zamandır alışveriş yapmadığından onların bu açlığını doyurmak lazım. Buluşma yeri ve saati verip dağıldık. Grubun bir anda çil yavrusu gibi dağıldığını gördüm. En vefakar takipçim eşim bile bir dükkana beni bırakıp dalınca “Eh! Haydi Bismillah” deyip ben de daldım alışverişe…

Alışveriş bitince tekrar minibüste toplandık. Bu sefer otele gidiyoruz. Otelimizin ismi Olathang Hotel. Burası Krallardan bir tanesi taç giyeceği zaman, dışarıdan gelecek devlet büyükleri için yapılmış bir resort otel. Evler klasik Bhutan tarzında yapılmışlar. Birbirlerinden bağımsız evler şeklindeler. Çok büyük bir alanda kurulmuş. Yeşillikler içinde bir otel ve sabaha çok güzel bir Paro manzarasına da uyanacağımıza emindim. Ekip bu oteli de sevdi. Akşam yemeğimizi yedik, biraz muhabbet sonrası odalarımıza çekildik.

Yarın tüm gün Paro şehrindeyiz…

Gezekalın ve Aydınlık kalın

Dr Ümit Kuru

İlk yayın tarihi: 14.11.2012 Saat 22:40

Gözden geçirilmiş yeniden yayın tarihi: 03.01.2017 Saat 22:05

 IMG_2360.JPG

Harikalar Diyarı Bhutan’a Yeniden Yolculuk-Gedu-Thimphu

IMG_1340.JPG

26.10.2012 tarihli Bhutan gezisinin yazısıdır

Yapmış olduğumuz yurt dışı gezilerde pek çok ülkeyi çok beğenmişizdir. Ancak hiçbirisine de “Yeniden gidelim” dememişizdir. Çünkü biliriz ki gezilecek pek çok yer var ama para az, zaman az! Kaynakları idareli kullanmak lazım. Bununla birlikte Bhutan, “Gidilen bir ülkeye, bir daha gitmeme” yönündeki yaklaşımımızı değiştiren tek ülke oldu. 2011 yılında-daha kısa süre ile de olsa- gittiğimiz Bhutan’a, 2012  yılında tekrar gittik. Yine sonda söyleyeceğimi en başta söyleyeyim; İyi ki de gitmişiz.

map_of_bhutan.jpgBhutan’lı rehberimiz Sonam biz yemeklerimizi yerken sınırdaki evrak işlerimizi halletti. Bhutan’daki yerel acentemiz olan Vajra Guru Spiritual Tours (http://www.bhutanspiritual.com/). Bu belgede hangi bölgeleri gezeceğimiz de yazıyordu. Bu bölgelere girdikçe yetkililerden onay almanız gerekiyor.

Sınırdaki formaliteleri ve akşam yemeği işimizi hallettikten sonra konaklama yapacağımız yer olan Gedu Kasabasına doğru yola düştük. Program yapılırken aslında öğle saatleri, yani 14:00 civarı, Bhutan sınırında işimizi halletmiş olup, buradan doğrudan doğruya Thimphu’ya devam edecektik. Hindistan’daki festival dolayısı ile Toy Train aktivitesi son güne kalınca biz de sınıra ancak 16:30 gibi vardık. Bunu tura birkaç hafta kalınca öngörünce, Thimphu’ya doğru olan 6 saatlik yolculuğu, gecenin o kör karanlığında göze alamadık. Bana kalsa biz yola devam ediyorduk ancak tur sahibi Karma tavsiye etmeyince vazgeçtik. Ertesi gün yolları görünce iyi ki devam etmemişiz dedim.

adsız.JPG

Gedu sınırdan itibaren 2 saatlik mesafede olan bir yerleşim yeri ve burada kalabileceğimiz tek yer Gedu Üniversitesinin misafirhanesi. Burasının ne halde olduğu konusunda tur şirketinin de bir bilgisi yoktu. Bhutan’a gitmeden önce Karma’dan orayı araştırmasını rica etmiştim. Tur sahibi Karma’da bir arkadaşı aracılığı ile araştırttığını ve arkadaşının uygun bulduğunu yazmıştı. Bunun üzerine konuyu arkadaşların da onayına sunduktan sonra gecelemeyi orada yapmaya karar verdik. Gerçi kabul etmeyip de ne yapacaktık ki? Phuentsholing’de güzel oteller vardı ama Gedu’da, Thimphu’ya yolu 2 saatte olsa kısaltacaktık. Ertesi gün Thimphu’da program vardı ve ona yetişmek kolay olacaktı. Bir de işin Bhutanlı üniversite öğrencileri ile temas etme boyutu vardı ki, bu şans da yabana atılır gibi değildi.

IMG_1194.JPG

Gedu’ya vardığımızda saat 21:00 olmuştu. Birilerini bulmak bile 15 dakikamızı aldı ama bizi bekledikleri belliydi. Bay Karma’nın öğretmen olan arkadaşı da bizi karşıladı. En azından niyet olarak çok iyilerdi. Yeni battaniyeler ve yastıklar açıldı. Ancak misafirhane daha çok öğrenciye yönelik olunca sıkıntılar baş gösterdi. Bize 7 tane oda lazım olup, bir de 5 odada tekli yatak beklentimiz olunca problem yaşadık. Tek yataklara battaniye de yetmedi.

IMG_1192.JPG

Sabahleyin kahvaltı için saat 06:30 da, kahvaltı salonunda toplanan grubun hali çok trajikti.Yani uzun lafın kısası; Hindistan’ın o lüks otellerini yaşayan, yataklarının içine sıcak su termosları bırakılan grup üyelerinin yüzlerinden düşen bin parçaydı. Biz de üşüdük ama hiç olmazsa odasında ısıtıcı olan birkaç odadan birindeydik. Bizim odada biz donduysak, ısıtıcı ya da yeterli battaniyesi olmayanların bu tepkileri çok çok hafifti. Benim sevgili arkadaşlarım ben üzülmeyeyim diye seslerini çıkartmadılar. Burası hakkında benim de bir bilgim yoktu ama bu kadar da kötü olacağını bilseydim başka çareler düşünürdüm. 

IMG_1190.JPG

Bu arada grubumuzun en genç gezgini olan 12 yaşındaki Zeynep’i,  kutuplara gidermiş gibi giyinik ama o halde bile soğuktan kızarık burnu ile görünce, muzipliğimi yapmadan duramadım. Kulağına eğildim ve büyük bir sır verirmişçesine “ Zeynep sana bir sır vereyim! Bu otel bu ülkede kalacağımız en lüks otel. Bu lüks oteli bile beğenmedi insanlar! Diğerlerinde bana ne yaparlar?  Aman kimseye söyleme emi! ” dedim. Büyümüş de küçülmüş akıl küpü Zeynep’in gözlerindeki o umutsuzluk dolu ifadeyi hiç unutmayacağım. Sonradan annesine söylemiş; “Anne biliyor musun mahvolduk! Ümit Amca bana sırrını söyledi. Bu en iyi otelmiş.”

Kahvaltıdan sonra Thimphu’ya doğru hareket etmek üzere minibüsümüze atladık. Ancak minibüs 5 dakika bile hareket etmeden durduk. Gedu Üniversitesine gelen Bhutanlı öğrencileri görünce onlarla fotoğraf çektirmek için arabadan indik. Sanki geceyi kötü geçiren bizler değilmişiz gibi neşemiz yerine geldi.

IMG_1242.JPG

Phuentsholing-Thimphu arası 180 km ve 6 saat sürüyor. Dün yolun 2 saatlik kısmını geçtiğimizden, 4 saatlik bir yolumuz daha var demektir. Bhutan’dan daha önceki yazımda bol bol bahsetmiştim (https://gezekalin.com/2015/04/01/nepal-bhutan-gezi-anilari-6-gun-katmandu-paro-thimphu/) . Bhutan’ın %72’lik kısmı ormanlık alan. Geçen yıl ziyaret ettiğim Bhutan’da gördüğüm Thimphu-Punakha  yolunun yeşilliği beni çok etkilemişti. Ancak esas etkilemesi gereken  Gedu’dan Thimphu’ya veya Bumthang’dan-Trongsa’ya olan bölümlermiş. Sabahın bu ilk ışıkları altında orman, birden bire karşınıza çıkan çağlayanlar, türkuaz renkli nehirler insana bambaşka bir dünyada olduğunuzu düşündürüyor. Bu dünyaya “Harikalar diyarı” diyorum. Bir ara gruba doğru dönüp baktığım da arkadaşlarımın da aynı düşünceler içinde olduklarını düşünüyorum.

IMG_1220.JPG

Öğleni biraz gece Thimphu’ya vardık. İlk ziyaret yerimiz Bhutan’ın 3. Kralı olan , Jigme Dorji Wangchuck (1928–1972) için annesi Kraliçe Ashi Phuntsho Choden Wangchuck tarafından 1974 yılında yaptırılan Memorial Chorten denen yer oldu. Burada diğer Chortenlerde olduğu gibi krala ait olan herhangi vücut kalıntısı yok. Sadece kralın bir resmi var.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Tam bu yere ait olan otoparka girecekken aracımızın lastiği patladı. Sevinelim mi üzülelim mi anlamadık! Ya yolda iken lastik patlasaydı diye düşünmedim değil. Bhutanlı becerikli şoförümüz Sirin lastik değiştirirken biz Memorial Chorten’i gezdik. Burası Bhutanlılarca çok ziyaret edilen bir yer. Ellerinde çakraları çevirerek, saat yönünde Chorten çevresini turluyorlar. Bir yandan da namaz ritüeli gibi ibadeti yerine getiren insanları görüyoruz.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Buradan sonra Buddha View Point denen ve dev bir Buddha heykelinin bulunduğu bir tepeye çıktık. Bu alanda geçen seneye göre epey bir ilerleme var.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Dünyanın en büyük Buddha heykellerinden bir tanesi olan 52 metrelik Buddha’nın Shakyamuni (gelecek) formunun sergilendiği  bu alanda inşaat hala devam ediyor. Aşağıda ayaklarımızın altında nefis bir Thimphu şehir manzarası var.

IMG_1315.JPG

Memorial Chorten ve Buddha View Point gezilerimiz sonrası, Thimphu’da öğle yemeği yedik.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Öğle yemeğinden hemen sonra Thimphu’nun en güzel manzarasını gece-gündüz izleyebileceğiniz Sangay Gang Tepesine gittik. Bu tepeyi geçen sene de çok sevmiştim. Bu sene aynı yerde, dalgalanan dua bayrakları altında Thimphu şehrine bakarken, burayı her zaman çok seveceğimi fark ettim.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bhutan Budizmine göre 108 sayısı kutlu bir sayı. Dua için çektikleri tesbihteki boncuk sayısı 108. Buradaki dua bayraklarının sayısı 108 adet ve hepsi beyaz renkli. Beyaz renkli olan dua bayraklarını Bhutanlılar ölüleri için dikiyorlar. Bir de renkli dua bayrakları var ki onların üzerinde sadece Budizme ait dualar yazılı. Oysa  beyaz bayraklar üzerinde dua yanında ölmüş olan kişiye ait bilgilerde varmış. Beyaz dua bayraklarını daha çok ailenin ileri gelen erkek büyükleri için dikiyorlarmış ve bir Budist rahip bu bayrakları mutlaka kutsamak zorundaymış.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bhutan’ın ulusal hayvanı olan ve aslında keçi-antilop karışımı Takin adlı hayvanı görmek için mini hayvanat bahçesi ziyareti bir diğer aktivitemiz oldu.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Aracımızla bu sefer tekrar şehir içine yönelerek Geleneksel Tıp Enstitüsü ile Geleneksel Sanatlar Okulu gezilerini yaptık. Geçen sene buraları ziyaret etme şansımız olmamıştı.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Thimphu’ya gelirseniz buraları da ziyaret etmeyi sakın ihmal etmeyin. Geleneksel Tıp Enstitüsünde hala tıbbi hizmet veriliyor ve bunun eğitimi de genç kuşaklara yapılıyor. Sanatlar Okulu ise çok güzel. Burada geleneksel sanatların eğitimi yapılıyor. Bir anda bir Bhutan geleneksel şarkısı-oyunu içinde bulabiliyorsunuz kendinizi.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Artık gün son ışıklarını çekmeye başladı. Son olarak Thimphu pazarına gittik. Buradan meyvelerimizi aldık ve sonradan daha da güzellerini göreceğimiz, Pazar yakınlarındaki kapalı bir köprüyü fotoğrafladık. 

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Öğle sonrasında Thimphu’da bugüne ait olan tüm gezilerimizi yapmış olmanın mutluluğu ile otelimize yol aldık.  Otelimiz Peaceful Resort’a varana kadar arkadaşların endişeleri olduğuna eminim. Dün geceki kaldığımız yerden sonra da onların endişelerini anlayabiliyorum. Otele giden yollar onları telaşlandırsa da iyi bir otelde kaldık. Hele karşılıklı odalara düştüğümüz küçük Zeynep’in odaları açılır açılmaz yatağına koşturmasına bayıldım…

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Akşam yemekte Vajra Guru Spiritual Tours şirketinin sahibi bay Karma ile beraberdik. Kendisi ile uzun yazışmalar sonucu iyi arkadaş olmuştuk. Hepimizle tek tek tanıştı ve geleneksel atkılarını boynumuza dolabı. Ben de İstanbul’dan getirdiğimiz lokumu verdim. Bhutan’daki turumuzun sonraki günleri ile ilgili görüşmemizi yaptık. Aslında biz Thimphu ve Paro şehirlerini gezip, 30 Ekim’de Paro’dan kalkan Drukair uçağı ile Bumthang’a uçacaktık. Orada doya doya festivali izleyip, sonrada 3 saatlik yolculuklarla şehir şehir gezip Paro’ya gelecektik. Harika bir programdı. Paramızı daha mart ayında yollayıp biletlerimizi de almıştık. Ancak şiddetli yağan muson yağmurları ile gelen seller sonucu temmuzda Bumthang’da havaalanında ağır zararlar ortaya çıkınca iş bozuldu. Bu sefer Paro’dan Bumthang’a araçla karadan gitmek zorunda kaldık. Bu da 12 saatlik yol demekti. Uçak paralarımızı o gece iade etmişti bize Karma. Ama keşke uçabilseydik. Eziyet olacak şimdi. Ben insanları teselli edecekken, onlar beni teselli etmeye çalıştılar. Benim güzel gezi arkadaşlarım, hepsine minnettarım.

Evet sevgili Sanal Gezginler.. Bhutan’daki 2. gecemizde yorgun bedenlerimizi yataklarımıza bıraktık. Ben deliksiz uyumuşum. Herhalde herkes aynı haldedir. Yarın Thimphu gezisi ve devamında da Paro şehrine gidiyoruz.

Gezekalın ve Aydınlık kalın..

Dr Ümit Kuru

İlk yayın tarihi: 13.11.2012 saat 23:40

Gözden geçirilmiş yeniden yayın tarihi 01.01.2017

IMG_1284.JPG

 

Nepal-Bhutan Gezi Anıları- 10. Gün: Katmandu (Nepal)-Son Yazı

IMG_2072

IMG_2044Sabah Thimphu’daki otelimizde son kahvaltımızı ettik ve bavulları araca yüklediler. Bhutan’daki rehberimiz Dorji her zamanki canı tezliği ile bir an evvel Paro’ya doğru yola çıkmamız gerektiği konusunda ısrarcı. Günseli Hanım ve Barış ise daha turun programının tamamlanmadığı konusunda ısrarcı. Sonunda bizimkilerin dediği oldu ve Thimphu ve Thimphu Vadisine tepelerden son bir kez bakış amacı ile tepelerdeki gözlem noktasına doğru yola çıktık. Dua bayrakları ve altta Thimphu şehri, hafif bir sisin içinde çok gizemli gözüküyor. Tashichoe Dzong ve arkasındaki Parlamento binası güzellikleri ile gözümüzün önünde duruyorlar.  Onların sağ tarafında bulunan ve ağaçlar içinde kamufle edilmiş Kraliyet Sarayının ise sadece damları gözüküyor. Buradan son fotoğraflarımız aldıktan sonra Paro’ya doğru yola koyulduk.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

İki saatlik bir yolculuk sonrası Paro’ya ve hemen yakınındaki havalimanına vardık. Bu sefer uçak garanti ve Bhutan resmi havayolları olan Druk Air ile uçacağız. Sonunda valizlerimizi verdik ve uçak saatini beklemeye başladık. Pek bir gecikme yaşamadan da Katmandu’ya doğru havalandık. Bu güzelim ülkeyi özleyeceğim…

IMG_2102

Katmandu’ya uçuş bir saat kadar sürdü. Uçaktan bir güzel Himalaya ve Everest pozları aldık ki anlatamam ama size gösterebilirim.. Everest’e yaklaştığımızda uçağın pilotu anonsla şu sözleri söyledi “ Baylar bayanlar! Sağ yan da dünyanın en yükseği; Everest.” Altımızda adeta bulutlardan bir deniz ve onların içinden çıkan Himalayalar ne kadar da güzel bir manzara oluşturuyorlar.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Katmandu havalimanına inip, 3. Kez pasaport işlemlerini yerine getirdikten sonra Katmandu’da valizlerimizi deposuna kaldırdığımız otele gittik. Nihayet tüm eşyalarımız yan yana geldiler.

IMG_2179

Bundan sonra şehir merkezine 9 km uzakta bulunan ve UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası listesi içinde yer alan Boudhanath (Küçük Tibet) ziyaretimiz oldu. Bu Nepal içindeki son aktivitemiz. Daha sonra bir gece konaklama yapacağımız Bahreyn’e uçacağız.

IMG_2165Boudhanath, Nepal’in en kutsal mekanlarından birisi. Burası zamanında zamanın da Tibet’ten gelen ticaret yolu üzerinde bulunuyormuş.  Nepal’de bulunan en eski ve büyük Budist yapı olma özelliğini taşıyor. Otuz altı metrelik boyu ile Nepal’in en heybetli yapıları arasında bulunuyormuş. Stupa içinde hem Hindular ve hem de Budistler için kutsal sayılan bilge Kasyapa’nın kalıntılarının gömülü olduğu sanılıyor.

Stupa, 3 katlı Mandala (Hindistan kökenli dinlerde metafizik veya sembolik bakımdan meta veya mikro kozmosu gösteren şekillere verilen ad) stilinde platformda bulunuyorken, çevresinde çok çeşitli renklerde boyanmış evler dizilmiş. Çevresi 100 metreyi buluyor. Yükseklik ise 40 metreye yakın.Temel de Swayambhunath Stupasına çok benziyor ama Swayambhunath Stupası daha küçük. Burasının 5. yüzyılda yapıldığı düşünülüyor.

1950 yıllarında Tibet’ten Nepal’e sığınmacı insanlar gelince çoğu burada yaşamayı tercih etmiş.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bu alan herhalde her zaman bu kadar kalabalık oluyordur. Stupanın çevresini ellerinde 108 taneli tespihleri ile dolanarak dua eden, dua çarklarını çeviren ve renkli giysileri içinde insanlar neredeyse tüm alanı doldurmuşlar. Bir de bizim gibi merakla çevresini gözlemlemeye veya fotoğraf çekmeye çalışanlar var. Bu arada bir de yağmur başlamasın mı? Son gün olacak iş miydi bu? Yağmur, civarda bulunan ve hediyelik eşyalar satan dükkânlara girmek için bir bahane oldu.

IMG_2195

Bu alanı bir güzel gezdikten sonra saat 16:30’da ki randevumuza yetişmek için yola çıkıyoruz. Gideceğimiz yer bir Budist manastır. Özelliği ne derseniz burada ayini izlerken fotoğraf çekebileceğiz. Daha önce izlediğimiz hiçbir ayinde fotoğraf çekememiştik. Manastırı bulup ayine katıldık ve aralarında çok sevdiğim karelerinde bulunduğu fotoğraflar çektik.  Bu ayinde her şey çok ilginç geldi; İnsanlar toplu halde duaların yazılı olduğu sayfaları sesli ve müzikal bir tını içinde okuyup, çeşitli hareketler yapıyorlar. Bu arada yeri gelince bir davul, yeri gelince bir zil ve yeri gelince de üflemeli çalgılar devreye giriyor.

IMG_2213

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Burada son karelerimizi de aldıktan sonra aracımızla çok ilginç başka bir yere gittik. Ben bu kısımların başka herhangi bir turda olabileceğini sanmıyorum. Gittiğimiz yer bir otel. Burasının özelliği Nepal’den çeşitli yerlerden toplanmış ve her biri müzeye girebilecek kadar kıymetli ve güzel olan pencere, kapı tahta işlerine göre otel pavyonlarının yapılması.

IMG_2322

Dwarika Hotelin sahibi Dwarika Das Shrestha Nepal’in her tarafından bu parçaları toplamış ve yavaş yavaş oteli bugünkü hale getirmiş. Oteli şimdi kızı ve karısı işletiyor. Bu iki insanla da tanışma şansımız oldu. Gerçekten çok güzel bir oteldi. Burada bahçede Nepal’deki son akşam yemeğimizi yedik. Bilin bakalım ne yedik? Evet bildiniz! Momo….

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Evet dostlar, bu güzel geziyi bu son anlarla tamamlamış olduk. O gece Bahreyn’e uçtuk ve orada bir gece konakladık. Ertesi günde Bahreyn’den İstanbul’a uçtuk.

2 Kasımda başlayan gezimiz, 13 kasım da bitmiş oldu. Her anı dolu dolu geçti. Bu olmasa da olurdu dediğim kısım hiç olmadı ama “ah! Keşke daha çok zamanımız olsaydı” dediğim kısım çok oldu. Örneğin Chitwan’da bir gece daha kalmak isterdim. Ortalıkta dolaşan kelebek ve kuşları fotoğraf karelerime hapsedebilmek isterdim. Bana yüzünü göstermeyen Himalayaların, Sarangot tepesinde, Nagarkot tepesinde yüzlerini görebilmek amacıyla inadına beklemeyi isterdim. Ya Bhutan? Orada keşke 2-3 günüm daha olabilseydi de şu okçuluk çalışmalarını gözlemleyebilseydim. Ya da Thimphu içindeki, uzaktan görüp de yakından bir türlü göremediğim tahta köprünün üstünde yürüyebilseydim.

Yeni rotalarda, hep birlikte..

Gezekalın..

Dr Ümit Kuru

İlk yayın tarihi 01.12.2011 saat 00:54

Gözden geçirilmiş son yayın tarihi 14.04.2015 Saat 22:59

Nepal-Bhutan Gezi Anıları- 8. Gün: Thimphu

IMG_1213

Bhutan’da gece ile gündüz arasında muazzam bir ısı farkı var. Dün gece nasıl üşümüşsem, der-top vaziyette uyandım. Burada kaldığımız oteli gece gözü ile gördük, güzel bir bahçesi var gibiydi. Hemen giyinip, Naime ile birlikte küçük bir çevre turu atalım istedik.

IMG_0977

IMG_0976Otelin bulunduğu mekan gerçekten müthiş. Paro’ya bu sefer de farklı bir tepeden bakıyoruz. Otel önünde dua bayrakları var. Ben bu bayrakları çok ekzotik buluyorum. Genellikle suyu veya dağları gören tepelere dikiyorlar. Bu bayraklar, ölülerin doğru yolu bulmaları amacıyla dikiliyor. Genellikle 108 adet dikiliyor. 2009 yılında Bhutan hükümeti, vatandaşlarını bu bayrakları dikmek için genç ağaçları kesmemeye çağırmış. Yaptıkları hesaba göre haziran 2007 ve haziran 2008 tarihleri arasında 60178 ağaç (günde yaklaşık olarak 165 agaç) bu bayrakların dikilmesi amacı ile kesilmiş. Günde 550 ağaç da başkaca amaçlarla kesiliyormuş. Bhutan hükümeti bu sayının kabul edilebilir bir sayı olmadığını düşünüp, halkını uyarmış. Eski dua bayraklarını kullanmalarını istemiş. Biz de adamı taşlarlar! Onun içindir ki ülkenin %72’si ormanlık. Biz de 2B yasasını çıkartmak için, menfaatkar vatandaş ve milletvekilllerinin verdikleri çabayı düşündükçe insan kahroluyor.

Aşağıda birileri ok atıyor. Sabahın bu erken saatinde adamların elinde bayağı ok-yay var. Hedefe ok fırlatıyorlar. Aslında bu saatte neyin nesi diye düşünsek de, ok onların ulusal sporu. Düzenli olarak müsabakalar yapılıyor. Bahçeyi gezip, manzara fotoğrafları aldıktan sonra kahvaltıya geçtik. Sonra da valizi toplayıp, arabaya denk ettirip, Thimphu’ya doğru yola düştük.

IMG_1010

Önce yol kenarında durup, şu an bu yazıyı yazdığımda neden gezmediğimizi kendime sorduğum, Rinpung  Dzong kale manastırını sabahın bu güzel ışığı altında fotoğrafladık. Sonra daha önemli bir görevi yerine getirdik. Konsolosumuz başımızda olmak üzere yol kenarına tek sıra halinde dizildik ve saat 09:05’i beklemeye başladık; Çünkü bugün 10 kasım. O güzel insanın ölüm yıldönümü ve onu dünyanın neresinde olursak olalım anmamız gerekir. Saati geldiğinde, hepimiz hazırol vaziyetinde tam bir dakikalık saygı duruşunda bulunup, arkasından da İstiklal Marşımızı okuduk. Başta rehberimiz Dorji olmak üzere gelip geçen Bhutanlılar şaşkın şaşkın bakıyorlar. Ne yapacaklarına da karar veremiyorlar. Sonradan Dorji’ye ondan bahsettik. Hayatımın en anlamlı 10 Kasım anmasını burada yaptım diyebilirim. Ruhun şad olsun, seni çok özlüyorum…

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Paro Sokaklarında günün ilk ışıkları altında küçük bir tur attık.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Sonra yollara düşüp Kyichu Lhakhang Tapınağını ziyaret ettik. Aslında bu ziyareti dün yapacaktık ama tüm günü Taktshang Tapınağına ulaşmak için geçirince burasını gezmek bugüne kaldı.

IMG_1114

Bu tapınak Bhutan’ın en eski tapınağı olma özelliğini taşıyor. 7. Yüzyılda Tibet İmparatoru Songsten Gampo tarafından yaptırılmış. Bhutan’da söylenceler bol ve bunlardan birine göre İmparator Songsten Gampo bir Çinli prenses olan Wencheng ile 641 yılında evlenmiş. Bu prensesin yanında getirdiği çeyiz içinde bulunan ve Budha’yı çocuk olarak gösteren çok değerli Hint işi heykel, Lhasa’dan (Tibet’in Başkenti) geçerken çamura saplanmış. Hiç kimse onu oradan çıkartamamış. Prenses, bunun bir kötü cinin işi olduğu kehanetinde bulunmuş. 659 Yılında İmparator insan yiyen bu kötü devi yere çivilemek amacı ile aynı günde ülkenin dört bir tarafına 108 adet tapınak yapmaya ve tüm Tibet’in de Budizme inanmasını sağlamaya karar vermiş. Bu tapınakları canavarın omuzlarına ve kalçalarına denk gelen merkezi Tibet’in dört yöndeki bölgelerine, dirsek ve dizlerine denk gelen eyaletlerine ve Tibet’in sınırlarına denk gelen canavarın el ve ayaklarına inşa etmişler. Canavarın sorunlu yeri olan sol ayağına yani Bhutan’a da bazı tapınaklar inşa edilmiş. Böylece canavar yere sabitlenmiş. İşte biz bugün canavarın sol ayağına denk gelen tapınak olan Kyichu Lhakhang Tapınağını gezeceğiz. Guru Rimpoche 8. Yüzyılda buraya da gelmiş.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

IMG_1069Tapınak daha dışarıdan insana sıcak bir his veriyor. Dış avludan başlayan ve insanların döndürerek dualar okudukları silindirler, tüm tapınağın çevresini dolaşıyor. Etraf tertemiz. Tapınağın içine girince küçük bir avlu karşımıza çıktı. Ortada bir soba var. Avlu içinde bulunan portakal ağacının üstünde yılın her ayı portakal olurmuş. Bizim ziyaretimiz zamanında da vardı. Tapınağın içinden sesler geliyor. İçeride bir ayin var. Kırmızı giysileri içinde bazı rahipler ise dışarıda oturuyorlar. O zaman fark etmemiştim ama şimdi bu yazıyı hazırlarken yaptığım araştırmadan sonra öğreniyorum ki, bu manastırın övünç kaynaklarından bir tanesi de asma demir köprülerin babası sayılan Thangtong Gyalpo (1385-1464) adlı bir Aziz ve demir ustasına ait zincirlere sahip olmasıymış. Ben o zaman bu ayrıntıyı kaçırmışım herhalde ya da bahsedilmedi ama bu usta tüm Tibet ve Bhutan’da toplam olarak, bir kaynağa göre 58, bir diğerine göre 108 adet asma köprü inşa etmiş. Bu nedenle de kendisine Demir köprü Lama anlamında “Lama Chazampa” adı verilmiş. Bu usta Bhutan’a 1433 yılında gelmiş ve Paro’dan Traschigang’a kadar demir halkalardan yapılma sekiz asma köprüyü inşa etmiş. Sadece Doğu Bhutan’da Duksum’da ayakta kalan son asma köprüsü ise 2004 yılında sulara kapılıp gitmiş. Paro-Thimphu yolu üstünde Tamchhog Lhakhang adlı özel ve Thangtong Gyalpo ustanın takip eden ailesine ait bir tapınağın önünde bir asma köprü var. Meğerse bu köprü yıkılan Duksum’daki köprüden kalan demir zincirlerinde kullanıldığı bir asma köprüymüş. Ben dün bu köprü önünden geçerken fotoğraf çekmek için aracın durdurulmasını rica edip, fotoğraf çekmiştim. Biz dün bilmeden onun önünde fotoğraf da çektirmişiz.

IMG_1152

Kyichu Lhakhang Tapınağının içindeki ayine katıldık ve izledik. İçeride fotoğraf çekmemizi istemediler, biz de çekmedik. Baş rahibin çevresine dizilmiş olan diğer dindarlar hep beraber dua ediyorlardı. Başrahibin el hareketleri ile verdiği ritim seyredilmeye değerdi. Daha sonra tapınağın çevresini gezdik. Bahçede köpekle oynayan bir çocuk bize maskaralıklar etti.

IMG_1165

Buradan çıktıktan sonra hemen yan tarafta güzel bir ev fark ettik. Burası bir müze ev. Biz de içeriye daldık. Sonradan buranın 1910 yılında doğmuş 1991 yılında ölmüş bir din adamına (Dilgo Khyentze Rinpoche) ait bir anı evi olduğunu öğreniyoruz.. Sonrasında Thimphu şehrine doğru yol almaya başladık.

IMG_1195

Burada her bir şehre girerken ya da çıkarken büyük bir kapıdan giriyorsunuz. Thimphu’ya girerken de bu büyük kapının orada durup Thimphu’nun giriş kapısının fotoğrafını çektik. Thimphu’ya girdiğimizi gösteren büyük kapıdan geçtik. Thimphu şehrinin ortasında bulunan ve 3. Bhutan Kralı Jigme Dorji Wangchuck (1928 – 1972) anısına annesi tarafından 1974 yılında yaptırılan Memorial Choerten‘ı (Tibet Budizmin de Stupa ya Choerten deniyor) gezmeye başladık. Burasının benim açımdan önemi, anıt etrafını dolaşarak dua eden (puja) insanların çeşitliliği oldu. Buradan değişik kareler yakaladık.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Vakit öğleyi bulduğundan yemeğe gitmeye karar verildi. Yemek için Günseli hanımın iyi tanıdığı insanların işlettiği bir  otele gittik; Motithang Hotel.  Burası aslında Kraliyet ailesinin akrabalarından birisine ait olan bir Hotel ve işletmecisi bayan işini bilen ve profesyonel birisi. Otelin bahçesine kurulan sofrada yediğimiz yemekler çok güzeldi.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bu arada Günseli hanım  bir ayarlama daha yaptı. Bu civarlar resmi kurumlara ait saray ve dairelerle dolu. Biz de Günseli hanımın bu ülkede geliştirdiği güzel ikili ilişkiler sayesinde, Adalet Bakanlığının sarayını gezeceğiz. Ülkenin ikinci güçlü adamı olan Adalet Bakanı bugün burada yok ama sekreterinden izin alındı. Hem bu çok güzel olduğu söylenen mekânı gezeceğiz ve hem de Bhutan üst düzeyinden insanlarla tanışacağız. Bizde olsa değil adamın sarayına gidip çayını içmek, sokağından geçirmezler.

IMG_1310

Polise derdimizi kısa zamanda anlatıp Saray Bahçesinden içeri girdik. Bizi kapıda sekreter hanım karşıladı. Bu arada dikkatimi çeken bir şey oldu; Bizim rehber Dorji hemen eteği (bu arada Dorji erkek ve Bhutan da erkekler etek giyiyorlar. Bizim Dorji eteği ile bacak bacak üstüne attığında sıkı frikikler veriyordu) üstüne, omuzdan kalçaya çaprazlama taktığı, beyaz bir örtü geçirdi. Meğerse devlet dairesine kim giderse bu örtüyü takarmış. Kralın örtüsünün rengi sarı olurmuş.

IMG_1315Sarayın misafir ağırlama odasında çaylarımızı beklerken etrafa bakıyoruz. Burada da yeni evli Kral ve Kraliçenin fotoğrafları baş köşede. Gerçekten çok güzel insanlar. Çayımızı içtikten sonra bize “hoş geldinize” gelen bir yüksek yargıçla tanıştık. Ülkelerine olan hayranlığımızı ifade ettik, “inşallah böyle kalır” demeyi ihmal etmedik. Vardığı yanıt ilginç, bir o kadar da düşündürücüydü; “Korumaya çok çalışıyoruz ama sanki koruyamayacağız gibi. Bakın şu aşağıdaki Thimphu’nun ana caddesinde 5-6 yıl öncesine kadar çok az araç olurdu, şimdi park edecek yer olmuyor”. Dünyanın en mutlu ülkeleri sıralamasında ilk 10 içinde bulunan, kanunları arasına “orman alanı %60’ın altına düşemez” diye madde koyan Bhutan’da devlet kademesinin üst düzeyinden bu insanın ağzından çıkan karamsarlık bizi üzdü ve bu cennet ülke için endişelendirdi. İnşallah kapitalizmin acımasız yapısı içinde kaybolup gitmezler. Dünyanın bu gibi ülkelere çok ihtiyacı var.  Son fotolarımızı çektirip bu güzel yerden ayrılıyoruz. Saraydan çıkarken bizi ağırlayan sekretere ve Bakan’a iletilmek üzere Türkiye’den getirdiğimiz lokumları bırakmayı unutmuyoruz.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bundan sonra ise Takin denen ve özellikle bu bölgeye has bir hayvanı görmeye gittik. Takinler keçi ile sığır-antilop karışımı bir hayvan. Yani bir ucube gibi ama bu doğanın ucubesi. Dolayısı ile onun da kendine göre bir güzelliği var. Bu hayvan ziyaret ettiğimiz bu parkta koruma altına alınmış. Bol tüylü, kısa ve kalın boynuzlu, kalın bacaklı bir hayvan.

Sırada okçuluk müsabakalarının yapıldığı sahada, okçuların çalışmalarını izlemeye gitmek var ancak sahaya vardığımızda “kapı-pencere-duvar” durumları söz konusuydu. Bu aktivite isteği Bhutan’da gelişti, programda yoktu. Okçuları izlemeye gittiğimiz gün antrenmanı erken bitirecekleri tutmuş. Seyredemedik. Bu aktiviteyi yapamadığımıza üzüldüm doğrusu. Seyretmek isterdim. Güzel fotolar çıkardı eminim. Bir de Thimphu içinde Wang Chhu nehri üzerinde üstü kapalı bir köprü var, onu gezmek isterdim. Vakitsizlikten ve trafiğin işlek olduğu saatlere denk geldiğinden yapamadık. Siz oralara gitmeye düşünen gezginler; bu iki aktiviteyi programa eklemeyi unutmayın (yukarıda bahsettiğim ve 2011 yılında yapamadığım 2 aktiviteyi 2012 yeniden gittiğimiz Bhutan gezisinde yaptık. Bhutan gezisine okçuluk antrenmanı izlemeyi koymak mutlaka gerekli bir aktivite).

IMG_1406

IMG_1397Buradan çıkışta ise Buddha Gözlem Noktasına çıktık. Burada Asya’daki en büyük Buddha heykellerinden birisi yapılmış. Hala inşaat faaliyetleri var. Buddha heykelinin boyu 51.5 metreyi bulmuş. Çin tarafından finanse ediliyor ve 100 milyon USD’ye mal olacakmış. Buradan Thimphu manzarası muhteşem ancak rüzgar var ve havalanan toz toprak bizi çok rahatsız etti.

En son ziyaret edeceğimiz yer ise Tashichoe Dzong kale-manastırı. Burası Wang Chhu nehrinin batı kıyısında ve şehrin kuzeyine düşen bir bölgesinde yer alıyor. Burası hem dini hem de siyasi idarenin bir arada bulunduğu bir yer. Kocaman bir kale olarak karşımızda duruyor. Geleneksel olarak ülkenin dini liderinin (Druk Desi veya Dharma Rama), hükümetin ve ülkenin monarşiye geçtiği 1907 yılından beri de kralın ofislerinin bulunduğu bir kompleks.

IMG_1423-001

Thimphu’nun orijinal kalesi (Dzong) 1216 yılında Lama Gyalwa Lhanangpa tarafından inşa edilmiş ve şimdi Dechen Phodrang manastırının bulunduğu tepeye kurulmuş. 1641 yılında Ngawang Namgyal burayı alıp, yönetmeye başlıyor ancak zamanla bu kale ona küçük geliyor. O da yenisini Thimphu’nun aşağılarında yaptırıyor. Eski olan kalede manastır olarak hizmet vermeye devam ediyor. Orijinal olan Kale-manastır 1771 de yangında kül olunca rahipler de aşağı kaleye taşınıyor.  Daha sonra 1902 yılında son ilaveler yapılıyor.  Kral Jigme Dorji Wangchuck 1952’de yenilemelerle kaleyi son haline getiriyor ve başkenti de Thimphu’ya taşıyor.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Kaleye vardığımız zaman bizi uyardılar;”Aman dikkat sağ tarafta bulunan binaların fotoğraflarını sakın çekmeyin”. Burası aslında parlamento ama onun hemen arkasında çatısı gözüken yer Kraliyet Sarayı (Dechencholing Palace).  Tashichoe Dzong’un dış duvarları 2 katlı ama dört bir yanda 3 katlı kuleler var. Polis arama noktasından içeriye girdik. Aslında bu Dzong’un, Bhutan’daki diğerlerinden farklı yanları var. Bu farklardan bir tanesi bu Dzong’un iki tane giriş kapısının olması, bir diğeri ise iç avlusunda döşeli olan büyük taban taşları.

IMG_1438

Dzong’un kuzey tarafı, Dratshang Lhentshog adı verilen ve Bhutan’daki dini konseyin yazlık sarayı. Bu konseyin başı yani dini en büyüklerine Je Khenpo adı veriliyor ve Kral ile eş düzeyde saygı görüyor. Bu tapınakta son 5 kralda taç giymiş. Buranın bir diğer özelliği de “Küçük Buda-Little Buddha” filminin burada çekilmiş olması. Bir de Tsechu festivalinin her yıl burada yapıldığını söylemiş olalım.

IMG_1462-001Törenlerin yapıldığı yazlık büyük manastırı gezdik ve çok etkilendik. Tabii ki içerde fotoğraf çekemedik. Diğer dini bölümleri gezemiyorsunuz. İdari binaları ise sadece uzaktan fotoğraflamak serbest. Avluya tekrar geri döndüğümüz zaman bir tören mangasının havalı havalı iç avluya geldiğini gördük. Belli bir olay olacak, hemen mevzilenip, ne olduğunu anlamaya ve fotoğraflamaya başladık. Meğerse bu, Sarayın önündeki büyük bayrak direğindeki bayrağın değişim töreniymiş. Başta din adamları, arkasında askeri manga, davullu zurnalı bir şekilde Sarayın ön tarafına gittiler ve değişimi yapıp aynı şekilde geri geldiler.

IMG_1458-001

Bu geziyi de tamamladığımız zaman günün aktivitelerini tamamlamış olduk dersem, yanlış söylemiş olurum. Daha şehirde alışveriş aktivitesi var. Üzerimizdeki Ngultrum’ları bitirmemiz lazım. Ngultrum nedir anlatmadım değil mi? Ngultrum, Bhutan para birimi; yaklaşık olarak 1 USD ile 61 Ngultrum (2015 oranı) alabiliyorsunuz. Dar zamana iyi alışveriş sığdırdık. Günseli hanım bizi alternatif tıp ilaçlarının satıldığı bir yere de götürdü. Buradan herkes kendine göre bir takım ilaçlar aldı. Bir de meraklısına uyarı; Burada doğal taşlar ucuz sayılabilecek fiyatlarda. Türkuaz, mercan, kaplan gözü gibi taşlar tane tane de satılıyor. Yeteri kadar almadığımıza pişman olduk. Zencefil ve balları meşhur.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Alışveriş faslından sonra doğru otelimize gidip akşam yemeğine oturduk. Sonra da odalarımıza çekildik. Yorulduk, bugün çok yoğundu. Dedim ya bir gezgin yoğun günleri sever.. Herkes uykuya geçti, ben ayakta. Yapmam gereken işler var. Bhutan’da tüm otellerde internet erişimi var ve ücretsiz. Ben de yeni aldığım hacmi küçük, işi büyük bilgisayar sayesinde hem bol foto çekip onları yedekleme ve hem de daha orada iken gereksiz fotoları silme imkanını buldum. Ha! Bir de Türkiye’ye fotoğraf gönderip, yaşadığım güzellikleri anında paylaşma imkanını..

Seviyorum gezmeyi, daha da güzeli ailecek seviyoruz gezmeyi.. Sağlığımız da yerinde, daha ne isteriz. Allah’a şükür…

Gezekalın

Dr Ümit Kuru

İlk yayın tarihi 28.11.2011 saat 22:33

Gözden geçirilmiş son yayın tarihi 08.04.2015 Saat 23:38

Nepal-Bhutan Gezi Anıları- 7. Gün: Paro-Taktshang Manastırı

IMG_0893

Kalacağımız yerlerde değişiklik olunca programdaki günlerde gezeceğimiz yerler de değişmiş oldu. Ama programda ne yazıyorsa, eksik yok fazlası var, yaptık diyebilirim. Bu nedenle dün Paro’ya inmiş ve bir bölümünü gezmişken, bugün tekrar Paro’ya dönecek ve orada Taktshang Manastırını gezip Paro’da geceleyeceğiz. Allahtan mesafe 2 saat ve yol çok güzel ve manzara muhteşem. Türkuaz renkli ve berrak akan suyu ile Paro Nehrini takip ederek Thimphu şehrinden, Paro şehrine doğru gideceğiz. Dün gece gördüğümüz yolu gündüz görme şansımız olacak.

IMG_0689

Sabah bizim otelde kahvaltımızı yaptıktan sonra, diğer otelde kalanları almak için vadinin tepelerinde yerleşik olan otele hareket ettik. Bizim otel lüks ama onların kaldığı otelin de manzarası müthiş. Bizim otelden daha eski olduğu kesin, onun için dün geceki otel lüksümüzden arkadaşlara bahsetmemeye karar veriyoruz. Bir gece sonra zaten orada hep beraber kalacağız, o zaman bir şok yaşasınlar istiyoruz. Onları beklerken ben de aşağılarda uzanan Wang Chhu Nehri kenarındaki Thimphu şehrini fotoğraflamaya çalışıyorum.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Ekip bugün biraz ağırdan hareket ediyor. Yerel rehberimiz Dorji, “geç kaldık” deyip duruyor ama garibimi sallayan yok. Sonunda araç hareket etti. Yolda nehrin üzerine kurulu, üstü kapalı ve dua bayrakları ile çevrili köprüyü fotoğraflamak içinde durduk. Paro içinde tuvalet ihtiyacı filan derken, sabah erkenden varmayı planladığımız, Paro’nun 10 km kadar dışındaki Tapınağın otoparkına ancak saat 10:30-11:00 gibi varabildik. Paro Vadisinin tepelerindeki “Kaplan Yuvası-Tiger Nest” olarak da bilinen Taktshang Budist Tapınağını ziyaret bugünün en önemli aktivitesi. Burada bizi bekleyen katırlarımıza bineceğiz. Eğlenceli olacağı daha bizim katırlara binme seremonimizden belli oldu.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

IMG_0890Şimdi biraz Tiger Nest hakkında bilgi verelim; Burası 2000 metre rakımlarda bulunan Paro şehrinden, yaklaşık 1000 mt daha yüksekte ve bir uçurumun kenarına kurulmuş olan bir manastır. Burada, efsaneye göre, 8. Yüzyılda Tibet’li din adamı Guru Rimpoche, dişi bir kaplan olarak figüre edilen Yeshe Tsogyal’ın sırtında, yerel bir şeytan olan ve mağarada yaşayan Singey Samdrup’u kontrol altına almak üzere gelmiş ve daha sonra da bu mağarada 3 ay meditasyon yapmış. Bhutan’a Budizm’i getiren ve çok önemli bir kişi olarak kabul edilen Guru Rimpoche’nin 3 ay içine kapanarak ibadet ettiği bu mağara çevresine 1692 yılında Gyalse Tenzin Rabgye tarafından Manastır kompleksi kurulmuş. 1951 yılında yaşanan ilk yangından sonra, 19 Nisan 1998 yılında da bir yangın çıkmış. Bu son yangın tapınağın ana yapılarını tamamen mahvetmiş. Bugünkü tapınak 2000’li yıllarda başlayan yeniden yapımın eseri. Tapınak da çok az orijinal kısım mevcut.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Tapınağa çıkış ya yürüyerek ya da at (at dedikleri bizim bildik katır!) sırtında oluyor. Yürüyüş yaklaşık 2 saat sürüyormuş ama acayip dik bir yol, kendine güvenmeyene tavsiye etmem.. Bir diğer yol olan katırların sırtında çıkmak ise biraz dikkat istiyor.

Üç aşamalı olarak tapınağa çıkıyorsunuz; önce 45-60 dakika kadar süren ve kafeteryada biten birinci kısım. Sonra daha az süre at sırtında seyahat edilip, merdivenlerin başında biten ikinci bölüm. En sonunda da toplam sayısı 450 adet olan önce iniş ve sonra da çıkışla biten merdivenler sonrası tapınağa varış.

IMG_0803

İki arkadaşımız ve onlara yürüyerek eşlik edecek olan Barış hariç hepimiz atlarla çıkacağız. Atların başına gittiğimiz zaman, yanımızda yürüyerek bize eşlik edecek olan görevliler, cüsselerimize göre atlarımızı seçti. En kilolumuz olan Günseli hanıma en heybetli olan düştü. Eh benim katırda az heybetli değildi hani! Atlara binişimiz tam bir komedi; bir bacağımızı atsak, diğer bacak kalkmıyor. Eğer de var ile yok arası. En komik olanı ise,  eğeri temizlemeye kalkan arkadaşımızın olmasıydı. Büyük bir seremoni ile atların sırtına binebildik. Hiç kimse at sırtında kımıldamıyor, hatta nefes bile almıyor ki at hareket edip de bizi götürmesin. Hey Allahım! Amma madara olduk diye düşünüyorum! Bir de at, silah, avrat derler.. Bunu bizim grup için dememişler kesin.

Sonunda hareket ettik. Önde bir görevli Günseli hanımın atını çekiyor, en arkada da bir başka görevli. Üç arkadaşımız da yürüyerek geliyor. Yolun normal kısmında bile bizden çığlıklar yükseliyor. Yol dikleşmeye başlayınca ilk firemizi verdik, yürüyenler 4 kişi oldu!

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Çaktırmamaya, çığlık atmamaya çalışıyorum ama sahiden cambazlık gerekiyor. At bizi götürüyor, bizim bir müdahalemiz hiç yok. İsterse duruyor, arkadan görevli “cheee” dedikçe hayvan hareketleniyor. Bu zamanlarda görevli adama içimden küfür ediyorum; “ne bağırıyorsun arkadaş, durdukça hayvan mutlu, biz mutlu!” Hayvan da kıllık yapıyor, daracık yolun uçuruma en yakın kısmına gidiyor, ani bir manevra ile yola tekrar giriyor. Bazen de iyice hızlanıyor. Gelene geçene “geldik mi?” diye soruyorum. Bize gülüyorlar, gâvurcuklar! Yalnız bir müddet sonra daha bir alıştım galiba. At sırtında, başlarda neredeyse iki elimle atın boynuna tamamen dolanırken, artık tek elimi bırakıp fotoğraf bile çekebiliyorum… Bir saat sonunda yolun birinci kısmını tamamladık. Atın sırtından indik.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Popom iyice acımış, bacaklarımın artık bir araya gelmediğini hissediyorum, yürüyüşüm artık biraz değişik mi ne? Sadece ben değil, herkes aynı pozisyonda. Uzatmayalım, Cafe ye doğru yöneldik. Buradan tapınağın manzarası müthiş.. Bu arada saati 13:00 lere getirince öğle yemeğini burada yemeğe karar verdik. Çok da fazla seçeneğimiz yok 4 çeşit yemek yedik. Üstüne çayımızı da içince, yolun ikinci kısmı için atlara yöneldik. Bu arada yürüyerek gelen bir arkadaşımız ve Barış ta bize yetişti, yanımızda gelen sürücüsü olmayan iki ata da onlar yerleşti. Yola düştük tekrar. Ama bu sefer artık atın hakimiyim. Sadece ben değil diğerleri de artık attan bozma hayvanlara Tommiks gibi biniyorlar. Ben işi abarttım; “Cheee, chee” diye bağırıyorum. Ters dönüp fotoğraf çekmeye filan başladım.. Bu kısım zevkli hale gelmeye başlayınca çabucak bitti; tüm zevkler gibi.. Sonunda merdivenlerin başına ulaştık. Ama ne manzara be arkadaş! Tapınağı oraya nasıl yaparlar, malzemeyi nasıl çıkartırlar. Helal olsun size..

IMG_0875

IMG_0882Fotoğraf faslı bitince merdivenlerden aşağıya inmeye başladık. Bunun bir de çıkışı var diye düşündüm içimden. Merdivenlerin çıkışa geçtiği yerde, epey yukardan akan bir şelale dikkati mi çekti. Son bir gayret merdivenleri de çıkıp tapınağa vardık. IMG_0912Tapınağa girerken polis kontrol noktasında tüm taşınabilir eşyaları dolaplara bırakmak zorunda kaldık. Bizi orada iki adet rahip karşıladı, hem Barış ve hem de Dorji sayesinde Budizm hakkında bilgilendik. En son olarak da Guru Rimpoche’nin içinde 3 ay geçirdiği mağaranın bulunduğu bölümü gezdik. Bu mağara sene de sadece bir kez açılıyormuş. Mağarayı dışarıdan gördük. Burada Budha ve Guru Rimpoche nin heykelleri var. Bunların önünde ise çeşitli paradan, bisküvide kadar adaklar var. Bir de bir kısmı tereyağından yapılma, rengârenk süslemeler var. Duvarda çeşitli tasvirler var. Daha sonra tapınağın önündeki dar alandan aşağıda uzanan Paro şehrine baktık.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Tapınakta artık bizden başka kimse kalmamıştı. Havada kararmaya başladığından geri dönüş yoluna başlamamız gerekiyordu ki biz de öyle yaptık. Merdivenleri geçmek neredeyse 20-25 dakikamızı aldı ama aşağıya doğru yürüyüş de pek de zorlanmadık ve mavi çam ağaçları, sedir ağaçları ile kaplı orman içinden yaklaşık bir saat kadar yürüyerek otoparka vardık. Vardık derken, grubun bir kısmını kastediyorum. Geride kalanları bir yarım saat kadar daha bekledik. Otobüste herkes yan yana geldiği zaman akşamın karanlığı iyice çökmüştü. Günü burada geçirdik ama güzeldi doğrusu. Bu aktiviteye biraz daha erken başlamak lazım..

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Daha sonra Paro’daki otelimiz olan Pelri Congiage Hotel’e gidip odalarımıza yerleştik. Burası aslında eskinin iyi bir oteliymiş ancak dün gece yattığımız otel standardı epey bir yükseltince burada biraz mutsuz gözüktü grup. Akşam yemeğini burada aldık ve erken sayılabilecek bir saatte de uykuya çekildik. Bugün bizi epey bir yordu. Ayaklarda sızlamaları hissedebiliyorum. Ama yaşanan günde güzeldi. At binmek vardı, heyecan vardı, doğa vardı, yürüyüş vardı.. Bir gezgin başka ne ister?  Varsın azıcık ağrısın bacaklarım…

Gezekalın..

Dr Ümit Kuru

İlk yayın tarihi 24.11.2011 Saat 22:01

Gözden geçirilmiş son yayın tarihi 06.04.2015 Saat 00:56

IMG_0934