İtalya Dünya Mirası Listesi içinde 50 esere sahip bir ülke. Bu anlamda UNESCO Listesi içinde en fazla eser İtalya’da bulunuyor. Aşağıda koyu harflerle yazılmış olanlar bu gezide ziyaret etme şansı bulduğumuz yerleri gösteriyor.
Gezekalın….
Dr Ümit Kuru
22.06.2015 Saat 01:38
İtalya’nın UNESCO Kültürel Miras Listesi eserleri
Caserta’da 18. Yüzyıl Kraliyet Sarayı. Vanvitelli Su Kemeri ve San Leucio Kompleksi (1997)
(Napoli’ye kadar gidip de neden 38 km ötedeki Caserta Sarayına gitmemişiz anlamadım! )
Piedmont ve Lombardy Sacri Montisi (2003)
Aquileia Arkeolojik alanı ve Patriarchal Basilica (1998)
Agrigento Arkeolojik Alanı (1997)
Pompei, Herculaneum ve Torre Annunziata Arkeolojik Alanları (1997)
Assisi, San Francesco Bazilikası ve diğer Fransiskan Alanları (2000)
Padua Botanik Bahçesi (Orto Botanico) (1997)
Castel del Monte (1996)
Kathedral, Torre Civica ve Piazza Grande, Modena (1997)
Leonardo da Vinci’nin “The Last Supper” tablosu ile Santa Maria delle Grazie Kilise ve Manastırı (1980)
Paestum ve Vella Arkeolojik alanları ile birlikte Cilento ve Vallo di Diano Ulusal Parkı ve Certosa di Padula (1998)
Verona Şehri (2000)
Vicenza Şehri ve Veneto’nun Palladian Villası (1994)
Amalfi Kıyıları (1997)
Crespi d’Adda (1995)
Ravenna’nın Erken Hıristiyan Eserleri (1996)
Cerveteri ve Tarquinia’nın Etrüsk Mezarları (2004)
Rönesans Şehri Ferrara, Po Deltası (1995)
Genova: Le Strade Nuove ve Palazzi dei Rolli sistemi (2006)
Floransa Tarihi Merkezi (1982)
Napoli Tarihi Merkezi (1995)
Roma tarihi merkezi, şehirdeki Vatikan özel mülkleri ve San Paolo Fuori le Mura (1980)
San Gimignano Tarihi Merkezi (1990)
Siena Tarihi Merkezi (1995)
Pienza Şehri Tarihi Merkezi (1996)
Urbino Tarihi Merkezi (1998)
Noto Vadisi’nin geç Barok mimarisi (Güney-Doğu Sicilya) (2002)
Catania, İtalya gezimizin son durağı. Burada 2 gece kalmış olup ülkeye dönüş yapacağız. Sayılı günler su gibi aktı, gitti.
İtalya gezimizin tüm otelleri çok güzeldi. Catania’daki otelimizden ve sabah kahvaltısından memnun bir şekilde Catania şehir turumuzu yapmak üzere yollara düştük.
Önce otobüsle Piazza Giovanni XXlll meydanında Fontana di Proserpina adlı çeşmeyi görmeye gittik. Giulipo Moschetti tarafından 1904’de yapımı bitirilmiş. Mitolojik Tanrı Zeus’un (Jüpiter-göklerin Tanrısıdır) Tanrıça Demeter’den (tarımın, bereketin, mevsimlerin Tanrıçasıdır) doğmuş bir kızı vardır ve adı Persephone’dir. Yeraltı Tanrısı Hades (Pluton), Persephone’yi yeraltına kaçırıp eşi yapar. Demeter kızını bulamaz ve üzüntüsünden yeryüzünde çiçekler açmaz, kıtlık baş gösterir. Bunun üzerine Zeus devreye girip, Tanrı Hades ve Tanrıça Demeter arasında bir orta yol bulur. Buna göre Persephone yılın üçte birini yeryüzünde annesinin yanında ve üçte ikisini de kocası olmuş olan Hades’in yanında, yeraltında geçirecektir. Persephone yeryüzüne çıktığı zamanlarda dünya baharı yaşar ve yeraltına indiği zaman ise kışı yaşar. Persephone’nin yeryüzünde olduğu zamanlar bahar bayramı olarak o günlerden beri kutlanırmış. Bu hikaye Hıdırellezin bir başka versiyonu gibi duruyor. İşte önünde durduğumuz bu çeşmenin anlattığı hikaye bu.
Catania’da ikinci durağımız ise Piazza Vincenzo Bellini Meydanındaki Teatro Massimo Bellini adlı opera binası oldu.
Catania’ya bir opera binası yapılması fikri 1693’deki büyük deprem sonrası ortaya atılsa da Teatro Massimo Bellini gibi bir binanın resmi açılışı ancak 31 Mayıs 1890 yılında yapılabilmiş. Binaya Catania’lı bestekar Vincenzo Bellini’nin ismi verilmiş ve ilk sahnelenen eser de ona ait olan Norma adlı eser olmuş. İtalya’da gezdiğimiz opera binalarının içini görmeye vaktimiz olmadı. Bunun için bazen randevu almak, bazen de uzun kuyruklar beklemek gerekiyordu. Ama bu opera binasının içinin fotoğraflarını görünce, binanın içini gezmediğimize çok üzüldüm doğrusu. Bence vakti olan bu binanın içini mutlaka gezsin.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Catania gezimizin bundan sonrası yürüyerek yaptık. Vittorio Emanuele Caddesi boyunca yürüdük. Bu cadde Barok tarzı bina ve kiliselerle dolu. Bizim esas hedefimiz Piazza del Duomo Meydanına ulaşıp buradaki Katedrali ve şehrin sembolü olan Fontana dell’Elefante’yi (Fil Çeşmesi) ziyaret edebilmek.
Catania yerel halkınca U Liotru’da olarak da bilinen fil heykeli 1239 yılından beri şehrin sembolü olmuş. Önünde durduğumuz heykeli 1736 yılında Giovanni Battista Vaccarini bir araya getirmiş. Eski lav taşından yontulmuş gülümseyen komik bir fil ve bu filin üstüne yerleştirilmiş Mısır’ın Aswan bölgesinden bir obelisk bu heykeli oluşturuyor. Söylentiye göre heykeltraşı bu fili hadım olarak betimlemiş ama Catania erkekleri bunu bir hakaret olarak algılayınca Vaccarini heykeline sonradan testis eklemiş. Bu minyatür heykelin çok erken çağlarda bu adada yaşayan kısa boylu bir fil türünü gösterdiği de düşünülüyor. Fil heykelinin Sicilya halkınca tanınan ismi Liotru’nun kaynak aldığı söylencesi de var. Bir zamanlar şehrin piskoposu olmak için çaba sarf eden ancak bunu başaramayan Heliodorus adlı bir soylunun isminin fonetik olarak değişmesinden kaynaklandığı yazılıyor. Bu hırslı ve kızgın soylu piskopos olamayınca büyü ile uğraşmaya başlamış ve yakılarak ölüme mahkum olmuş. Bu büyücünün bu fil heykeli ile bağlantısı neymiş diye sorarsanız Büyücü Heliodorus bu fili yaparak onu Catania’dan İstanbul’a seyahat etmek amacıyla kullanmış. Ne diyelim? Efsane bu!
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Piazza Duomo’da bulunan ve aziz Agatha’ya adanmış Katedral’in (Cattedrale di Sant’Agata) tarihi çok eskilere, 1078’lere kadar gidiyor. Hem Etna Yanardağının yarattığı yıkımlar ve hem de depremlerle bir kaç kez yeniden yapılmış.1693’deki büyük deprem sonrasında Katedral’in yeniden inşasını üstlenen Gian Battista Vaccarini 1711’de, Katedral’e bugün var olan şeklini vermiş. Bu Katedral’in içinde bestekar Vincenzo Bellini’nin mezarı da var.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Piazza Duomo’da fil heykelini arkanıza ve Katedral’i de solunuza alıp, sağdaki yoldan yürürseniz Catania’nın ünlü balık marketine ulaşıyorsunuz.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Balık pazarı sonrasında Catania’nın sokaklarında bir süre yürüdük. Şehir içinde kalmış amfitiyatro’ya girmedik.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Yürüyüş sonrasında eylem yapan sol görüşlü Catania’lıların Belediye Binası önüne kadar yürüyüşlerini izledik. Merak ediyorsanız polis Tomaları filan yoktu. Çok güzel ve medeni bir şekilde eylem yapıldı. 2-3 polis arabası dışında da ortalarda pek resmi görevli yoktu. Bir garip hissettik kendimizi!
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Catania turumuz sonrasında bu gezinin en önemli yerlerinden bir tanesi olan Etna Yanardağı gezimize doğru yola çıktık. Catania Şehri ile Etna Yanardağı arası 45 km var. Etna Yanardağı Avrupa kıtasındaki en yüksek yanardağdır. Şu anki yüksekliği 3.326 mt olmakla beraber, zirvedeki püskürmelerle bu yükseklik zaman zaman değişiyor. İtalya’nın en büyük üç aktif yanardağından birisi olan Etna Yanardağının yüksekliği, en yakın rakibi Vezüv’ün üç katı, Stromboli’nin 3.5 katı kadar. Etna Yanardağı 2013 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi arasına alınmış. “Etna” kelimesi Fenikelilerin dilindeki “Attuna” kelimesinden geliyor ve anlamı “baca”.Tarihsel olarak ilk faaliyet gösterdiği zaman 500.000 yıl önce (denizaltında) olarak tahmin ediliyor. Yunan Mitolojisinin en korkulan canavarı Typhon , Tanrılar Tanrısı Zeus tarafından Etna Yanardağına hapsedilmiş. Mitolojiye göre Etna’nın hırçınlığı, yakıcılığı ve şiddeti bu canavardan kaynaklanıyor. En son patlama zamanı ise 2012 yılı olmuş. Aşağıda yakın zamanda patlayan Etna Yanardağı’nin görüntüleri var.
Yol boyunca patlamalar sonucu akan lavları görerek, otobüsle 1910 mt yükseklikte olan Sapienza adlı bir merkeze geldik. Burası hem civardaki kraterlere koşayca ulaşmak için hem de daha yukarıdaki ve ulaşmanın daha zorlu olduğu kraterlere teleferikle ulaşmak için bir merkez durumunda. Teleferikle seyahat ederek başka bir merkeze ulaşıyorsunuz ve sizi buradan jeeplerle kratere ulaştırıyorlar. Bu aktivite için ne üstümüz, başımız (tepe daha da soğuk oluyor) müsait ne de o kadar zamanımız vardı. Yani sizin anlayacağınız Sapienza civarındaki iki krateri ziyaretle yetindik. Etna yanardağı üzerinde 400’den fazla krater var. Biz Silvestri ve La Capannina kraterlerini gezdik.
Silvestri Krateri 1892 yılındaki patlama sonucu ortaya çıkmış ve merkezin hemen yakınında olan bir krater. Hiç bir yere gidemeseniz bile buraya ulaşmak ve doğanın gücü karşısında kendinizin ne kadar güçsüz olduğunu hissetmek mümkün. Grubun tamamı burayı gezdi.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Ben ve 2 arkadaş ulaşımı daha zor olan La Capannina Kraterini gözümüze kestirdik. Bu kraterin oluşumu daha yeni ve 2001 yılına dayanıyor. Buraya 25-30 dakikalık bir yürüyüşle ulaşıyorsunuz. Yürüyüş altınızda kayan lav taşları nedeni ile zorlu ve eğim ise oldukça yüksek. Yani tepeye ulaşıncaya kadar epey bir terliyorsunuz ama ulaşdıktan sonra şahit olacağınız manzara herşeye değer.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bu gezi sonrasında Etna’ya veda ettik. Yeni rotamız Taormina..
Adını Tauro Dağından alan kasaba şirin mi şirin bir yer. Taormina’nın tarihi eskilere gidiyor. Tahmin edeceğiniz gibi kasaba eski tarihini mükemmel bir şekilde korumuş.
Isola Bella adlı küçücük ama görsel olarak çok güzel bir adayı sağımızda bırakarak Taormina gezisi için otobüsümüzle otoparka girdik. Buradan sonra yokuş yukarı Pirandello Caddesini takip ederek kasabaya giriş yeri olan Porta Messina kapısına geldik. Aşağıdaki deniz manzarası güzeldi. Hedefimiz bir diğer tarihi kapı olan Porta Catania’ya kadar yürümek. Taormina çok popüler bir yer ve günün öğleden sonraki bu saatinde çok kalabalık. İnsana değmeden yürümek çok zor. Taormina içinde Yunan Tiyatrosu var ve gezen arkadaşlar çok beğendiler. Ben bu sefer şehir içinde daha fazla zaman geçirmek istedim ve gezmedim.
Porta Messina’dan sonra Piazza Badia adlı bir meydana geldik. Bu meydanın bir yanında Taormina’yı Araplar’ın yönettiği dönemde yapılan Palazzo Corvaja adlı bir soylu evini görüyorsunuz. Bu evin pencerelerinde Arap mimarisi etkileri göze çarpıyor.
Umberto Caddesi boyunca yukarı doğru ortaçağdan kalma evler arasında yürüyerek Piazza IX Aprile adlı bir meydana geliyorsunuz. Burası kasabanın en hareketli yeri. Buradan denizi ve aşağıdaki yerleşim yerlerini gören bir seyir terası var. Aynı meydana bakan 1448 tarihli gotik tarzda yapılmış Sant’Agostino Kilisesi var.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Daha sonra Torre dell’Orologio (saat kulesi) altından geçip Duomo Meydanına doğru yürüdük. Bu saat kulesi 1678 yeniden inşa edilmiş.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bundan sonra geldiğimiz meydan ise Duomo Meydanı ve burada bulunan Aziz Nicholas’a adanan Katedral oldu. Bu Katedral aslında 13. yüzyılda, daha önceden burada bulunan bir kilise üzerine inşa edilmiş. 15, 16 ve 18 yüzyıllarda restorasyonlar görmüş.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Her güzel gezi gibi Taormina gezisinin de bir sonu vardı. Duomo Meydanından biraz daha aşağılara yürüyüp Villa Comunale’nin dış duvarlarından manzara fotoğrafları alarak aynı yoldan buluşma yerimize doğru geri yürüdük.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Yorucu ama bir o kadar da zevkli bir günün ardından Catania’ya geri döndük. Bu akşam Sicilya ve İtalya’daki son gecemiz. Yarın eve dönüş var.Bu nedenle grupça dışarıda yiyelim istedik. Otelin arkasında bulunan Al Gabbiano 2 adlı ve deniz ürünleri ağırlıklı çalışan bir restoranda akşam yemeğimizi yedik. Gezinin kısa bir muhasebesini yaptık. Bütünden oldukça memnunuz, ayrıntılarda bile pek bir sorun olmadığını düşünüyoruz.
Ertesi gün öğlene kadar serbest zamanımız var.Kahvaltı sonrasında Catania’nın güzelliklerini son kez yaşamak amacı ile hanımla kısa bir yürüyüşe çıktık. Son fotolarımızı çektik. Şansımıza otelimizin önüne kurulan halk pazarını gezdik. Alışveriş bile yaptık.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bu satırları günü gününe takip eden ya da bir gün buralara yolu düşüp de bir gezgin yazısı ararken tesadüfen bu gezi yazılarını bulan Sanal Gezgin arkadaşlarım.. Bir gezi yazısı daha sonlandı.
Sağlık, mutluluk ve bir kültürün insanlarına bir şeyler vermek ve almak amacıyla yollarda olabilmeniz dileklerimle..
Dün geceyi Agrigento’da geçirdik. Sabah erken saatte aldığımız kahvaltı sonrasında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi içinde yer alan Agrigento Antik Şehrinde Tapınaklar Vadisi ( Valle Dei Templi) gezisi yapmak için yollara düştük.
“Hypsas” ve “Akragas” adlı akarsular arasında bulunan ve antik bir Yunan şehri olan Agrigento MÖ 580 yılları civarında bir plato üzerinde kurulmuş. Bu şehrin ilk adı Akragas. En parlak zamanında şehrin nüfusu 200000’leri bulmuş. Bugün gezeceğimiz antik şehir kalıntısının çoğu arkeolojik olarak kazılmamakla beraber, gün yüzüne çıkarılan kısmı bile büyük bir alanı kaplamakta. “Valle dei Templi (Tapınaklar Vadisi)”, antik şehrin güneyinde bulunan bir kutsal bölge. M.Ö. 6. ve 5. yüzyıllarda yapılan 7 “Dorik” sütunlu anıtsal antik Grek-Roma tapınağına ev sahipliği yapıyor. Benim gördüğüm Roma-Yunan Tapınakları arasında en güzelleri bu vadideydi.
Otobüsümüz bizi vadinin kuzey kısmında, Porta di Gela kapısında bıraktı. Hedefimiz buradan aşağıya doğru yürüyüp tapınakları gezmek. Girişten sonra karşımıza çıkan ilk tapınak Tempio di Giunone (Juno Tapınağı) oldu. Juno bir Roma Tanrısı ve Yunan Mitolojik Tanrısı Hera’nın karşılığı oluyor. MÖ 450 yılları civarında yapılmış Dorik tarzda bir tapınak.
Bu tapınaktan sonra aşağıya doğru yürüyünce karşımıza Nekropolis çıkıyor. Romalılar Pagan dininden Hıristiyanlığa geçerken bu tarz mezarlar yapmışlar. Bir ark içine yapılan girintilere mezarlarını yerleştirmişler. Bunlara Arcosolio adı veriliyor. Buradan hem Agrigento’nun panoromik manzarasını seyretmek çok güzeldi ve hem de baharın renk renk çiçekleri hemen yanı başımızdaydı.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bu alanı geçtikten sonra bugüne kadar gördüğüm en güzel tapınağa geldik; Concordia Tapınağı. Ön ve arkada 6 sütun , yanlarda ise 13 sütun bulunuyor. MÖ 430 yıllarında yapıldığı düşünülen ve Dorik tarzda yapılmış Yunan tapınakları arasında en iyi korunanı bu tapınak. UNESCO’nun amblemi de bu tapınaktan esinlenmiş. Muhteşemdi gerçekten. Dakikalarca bu tapınak önünden ayrılamadık. Önünde, yanında çocuklar gibi zıpladık durduk..
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bu alandan da ayrılıp aşağıya doğru giderken yeşil alanda otlayan garip bir keçi türü gördük. Meğerse Helezonvari boynuzları ile Agrigento’ya özel bir keçi türü olan Capra girgentana ile karşılaşmışız .
Daha sonra bu vadinin 6. yüzyılda yapılmış en eski tapınağı olan Herkül (Tempio di Ercole) ve belki de hiç tamamlanamamış çatısı ile en büyük tapınağı olan Zeus Tapınaklarını (Tempio di Giove Olimpico) gezdik. Zeus Tapınağı Kartacalılara karşı elde edilen zafer sonrasında MÖ 480 yıllarında yapılmış. Depremde büyük zarar görmüş. Bu tapınağı benzersiz kılan ise orjinali müzede ama bir kopyası alanda olan Telamon denen kolon taşıyıcı dev heykellerin varlığı. Agrigento Tapınaklar Vadisi kaçırılmaması gereken bir yer.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Agrigento gezimiz sonrasında UNESCO Dünya Mirası Listesi içinde olan bir başka yere, 150 km ötedeki Noto’ya doğru yola çıktık. Bu yolculuk yaklaşık olarak 2.5 saat sürdü.
Antik Noto Şehri MÖ 3. yüzyılda kurulmuş. 1693 Yılında büyük bir depremle şehir tamamen yıkılınca, bu şehrin 10 km ötesine yeniden bir şehir inşa edilmiş. Doğu Batı yönünde birbirlerine paralel ilerleyen 3 ana cadde üzerine planlanmış ve Barok tarzı kireç taşı birbirinden güzel binalar inşa edilmiş. Bu şehrin kendine has bir dokusu var. Sanki her bir bina üzerinde ince ince çalışılmış. Balkonlar, pencereler dantel gibi işlenmiş. Burada 18. yüzyılın erken dönemlerine ait Sicilya Barok tarzı mimarinin en güzel örnekleri var.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Şehire Porta Ferdinande Kapısından girdik. Vittoria Emmanuele Caddesi boyunca yürüdük. 1776 yapımı Noto Kathedrali’nin (Catedrale di San Nicolò di Mira) iç güzelliği, dış güzelliğinin yanında çok sönük kalıyor. Bu Katedralin hemen karşısında ise bugün yönetim binası olarak kullanılan ve Noto Şehri yeniden inşa edilirken yapılan binaların bir kısmını yapan Sicilyalı mimar Vincenzo Sinatra yapımı Ducezio Palace bulunuyor. İsterseniz Katedralin merdivenlerinden bu binayı ya da Ducezio Palace merdivenlerinden katedrali seyredin. ikisi de bir başka keyif veriyor insana.
Villa Dorata Sarayı’nın balkonlarının altındaki taşıyıcı atlasların herbirinde ayrı bir güzellik var. Yürüyerek Piazza XVi Maggio ve buradaki Herkül Çeşmesine kadar gittik. Arkada San Dominico Kilisesi vardı. Aynı yolu yürüyerek buluşma noktamıza döndük.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Siracusa günün son ziyaret alanı ve Noto’dan 40 km kadar uzaklıkta. Şehir Antik Grek çağlarında bile amfi tiyatrosu, kültürü ve mimarisi ile meşhurmuş. Ünlü bilim adamı ve mucit Arşimet’in yaşadığı yerde burası. 2005’te UNESCO Siracusa şehrinin tümünü ve şehir dışında ama Siracusa ili sınırları içinde bulunan “Pantalica Kayalık Mezarlığı”‘nı Dünya Mirası Listesi içine almıştır. Burası ile birlikte bir günde 3 Dünya Mirası Listesi eserini gezmiş oluyoruz. Var mı böyle bir güzellik?
Siracusa’da önce şehrin Arkeolojik Park denen bölümüne gittik. Romalılar tarafından MÖ 212 yılında, 75 yaşında iken öldürülen matemikçi, astronom ve kaşif Arşimed’in mezarı da buralardaymış. Burada Yunan ve Roma Tiyatroları ile eski taş ocağı bulunuyor. Bizim gruptan bir kaç kişi ile hem tiyatro ve hem de Orecchio di Dionisio (Dionysius’un Kulağı) ile meşhur taş ocağı madenini gezmek için bilet aldık. Yunan tiyatrosu kısmı büyük bir hayal kırıklığı oldu. Konser için tiyatronun orjinalliğini bozmuşlar. Roma tiyatrosu ise kapalıydı ve vakit kaybı oldu. Latomia del Paradiso adlı taş ocaklarında gezdiğimiz Dionysius Kulağı denen büyük mağarayı da görmesek çok üzülecektim. Aslında su depolamak için yapılan bu suni mağara 65 metre derinliğe ve 23 metre yüksekliğe sahip. İnsan kulağına benzeyen şekli ve akustiği ile meşhur.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Daha sonra Siracusa içine girdik. Köprülerden bir tanesinden geçip Siracusa’nın tarihi merkezi olan Ortigia Adasına geçtik. Artık binalar arasında boğulmuş olan Apollo Tapınağı’nı dışardan gördük.
Piazza Archimede’de Diana Çeşmesi önünde fotoğraf molası verdik. Bu çeşmede mitolojik karakterlerden olan ve kendisine aşık olan Alpheus isimli bir göl tanrısından kaçan Arethusa heykele konu edilmiş. Ortada av tanrısı Diana var.
Ortigia Adası
Daha sonra Katedral ve bazı küçük saray evlerin bulunduğu Piazza Duomo meydanına girdik. Katedral, MÖ 5. yüzyılda yapılmış olan Atena Tapınağı üzerine 7. yüzyılda Piskopos Zoşimo tarafından yaptırılmış. Tapınak iken dikdörtgen olan yapının kısa olan kısmında 6 tane ve uzun olan kısmında 14 Dorik usulde sütunlar bulunmaktaydı ve bu sütunlar şimdi katedralin duvarları içinde bulunmakta. Kilisenin bir kısmının çatısı Norman yapımı. Katedralin cephesi ise 1725-1753 döneminde Korint usullu sütunlarla ve heykellerle yeniden yapılmış. Katedral içinde bulunan mermerden 12. veya 13. yüzyıldan kalma vaftiz kurnası; 1599’da heykeltraş Rizo tarafından yapılan gümüş “Azize Lucy” heykeli ve 1512’de Gagini tarafından yapılmış “Karlar İçinde Meryem” heykeli var. Piazza Duomo’nun sonunda Saint Lucia Kilisesi var. Bu kiliseyi solunuza alıp dar yoldan devam ederseniz deniz kıyısına varıyorsunuz.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Burada içinde çeşitli türden ördeklerin yüzdüğü, papirusların yetiştiği Fonte Arethusa adlı bir havuz var.
Yunanistan’da bulunan Alpheus Nehri’nde banyo yapan su perisi Arethusa’ya, o nehrin tanrısı aşık olur ve ona sahip olmak için kovalar. Su Perisi (Nymph) bu saldırılardan kurtulmak için tanrılara yalvarır. Onun bu yalvarmalarına dayanamayan Tanrı Artemis su perisini bir su kaynağına dönüştürür ve onun toprak altına kaçmasını sağlar. Deniz altından giden su perisi Ortigia Adasında şimdi önünde bulunduğumuz bu havuzdan gün yüzüne çıkar. Kızgın Alpheus, su perisini takip eder ve aynı yerde, aynı kaynaktan yeryüzüne çıkıp su perisinin suları ile sonsuza kadar karışır. Bu kaynağın efsanesi böyle.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bu alanda gün batımına şahit olup, geceleyeceğimiz Catania’ya doğru yola çıktık. 65 Km kadar daha yol yaptıktan sonra İtalya gezimizin son durağı olan Catania Şehrine vardık. Burada gecelemeyi Grand Hotel Excelsior’da yaptık.
Bir gün içine bu kadar çok sayıda güzelliği sığdırmak aslında üzücü. Daha fazla zaman olsun isterdim. Yine de kendimi çok mutlu ve ayrıcalıklı hissediyorum. Haksız mıyım dersiniz?
Sicilya denince akla ne gelir? Tamam! ilk doğuş yeri Sicilya olduğundan, ben dahil, hepimizin aklına ilk olarak Mafya geliyor. Ama Akdeniz’in en büyük adası Sicilya bu çağrışımı aslında hiç hak etmiyor. Gezdiğim en güzel yerlerden bir tanesi olan Sicilya Adası’nda kesinlikle daha fazla zaman geçirmek isterdim.
UNESCO Dünya Mirası Listesi içindeki eserlerden 48 tanesi İtalya’da iken, İtalya’daki UNESCO Dünya Mirası Listesi eserlerinden 6 tanesi ( Agrigento Arkeolojik Alanı, Piazza Armerina yakınlarındaki Roma villası olan Villa del Casale, Sirakuza Şehri , Pantalica Nekropolisi, Val di Noto Barok Şehirleri, Aeolian Adaları ve Etna Yanardağı) Sicilya Adası’nda bulunuyor. Bilinen tarih boyunca 12000 yıldır bu adada yerleşim olmuş. İtalya ana karasıyla arasında Messina Boğazı bulunan bu üçgen şeklindeki adanın yüzölçümü 25700 km². Bu adanın ilk yerleşenleri olarak Fenikeliler kabul ediliyor. Sonrasında ise Yunanlılar gelmişler. Bir dönem burada 1130 tarihinden 1816 tarihine kadar Sicilya Krallığı hüküm sürmüş. Daha sonra ise İtalya Krallığına dahil olmuşlar. Adaya bir dönem Araplarda hakim olduğundan adadaki eserlerde çeşitlilik var.
Biz bu güzel adanın üç köşesini gezimiz boyunca ziyaret edeceğiz. İlk olarak adanın Kuzeyinde Palermo şehri gezilecek.
Palermo Sicilya Özerk İdari Bölgesinin başkenti konumunda olan ve 1.2 milyon nüfusu ile İtalya’nın beşinci büyük kenti. Geçmişi 2700 yıl öncesine dayanıyor. Bu topraklarda Fenikeliler, Kartacalılar, Romalılar, Bizanslılar, Araplar, Normanlar hükümranlık etmişler. Sonrasında Sicilya Krallığı ve İtalya Birliğine katılma olmuş. Aziz Rosalia şehrin koruyucu azizi.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Palermo’da Hotel Politeama’da kaldık. Hemen karşımızda 1866 yılında yapılan Teatro Politeama Garibaldi var. İlk ziyaret yerimiz 1897 yapımı Teatro Massimo oldu. Burası bir opera binası ve Piazza Verdi’de bulunuyor. Bu bina Kral Victor Emanuel II onuruna yapılmış ve Paris’teki Opéra National de Paris, Viyana’daki K. K. Hof-Opernhaus opera binalarından sonra Avrupa’nın en büyük 3. opera binası. Akustiği ile meşhur.
Daha sonra Fontana Pretoria adlı ve Francesco Camilliani adlı bir sanatcı tarafından yapılmış bir süs havuzunu ziyaret ettik. Palermo şehir meclisi 1573 yılında bu çeşmenin yapımını sipariş etmiş. Bu rönesans dönemi eserindeki heykeller öyle müstehcen bulunmuş ki dindar Sicilyalılar bu çeşmeyi “Utanç Çeşmesi” olarak da adlandırmışlar.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Palermo’da en sevdiğim yerlerden birisi Via Maqueda ve Corso Vittorio Emanuele adlı ana caddelerin birbirleri ile kesiştiği Quattro Canti adlı Barok stilde yapılmış bir meydan oldu. Burada 4 yönde bulunan binaların birbirlerine bakan yüzleri diagonal tarzda ve barok stilde yapılmış. Böylece bir sekizgen bir alan elde edilmiş. Binalardaki 4 mevsimi sembolize eden heykeller, çeşmeler ve ince işcilik göz kamaştırıcıydı. Bu alanı mutlaka gezmelisiniz.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bundan sonra Vittorio Emmanuele Caddesi boyunca yürüyerek Katedral ulaştık. Katedralin bugün bulunduğu yerde aslında bir Bizans Kilisesi varmış. 1185 yılında buraya bir Katedral yapımı başlamış ve yapımı yüzyıllar sürerek ancak 18. yüzyılda bitirilebilmiş. Dolayısı ile burada bir dönem çevrildiği camii dahil çok çeşitli mimari özellikler göze çarpıyor.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Vittoria Emmanuel Caddesinde yürümeye devam edince Porta Nuova adlı bir kapıdan geçiyorsunuz. Kelime anlamı “Yeni Kapı” olsa da aslında bu kapının yapım tarihi 1583. Kral 5. Charles’ın Osmanlılarla savaşı üzerine yapılmış ve bu kapıda 4 adet Osmanlı kabartması var.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Palazzo dei Normanni (veya Palazzo Reale) Palermo’nun diğer önemli eserleri arasında. Burası Norman sülalesinden beri Sicilya Kraliyet Sarayı. Bundan önce de 9. yüzyılda Arap Emirlerinin sarayı olmuş. Bugün de Sicilya Parlementosu olarak hizmet veriyor. Burada gezeceğimiz en önemli yer Cappella Palatina.
Cappella Palatina muhteşem bir eser. 1130 yılında Kral Roger II tarafından dizayn edilmiş. Muhteşem altın mozaikleri, estetik mermer yer döşemeleri ve islami mukarnas çatısı ile estetik bir uyum içinde duruyor. Burası çok turist çeken bir yer ve içeriye giriş için sıra bekliyorsunuz. Ne kadar beklemeniz gerekiyorsa bekleyin ve Palermo’ya gelmişken Cappella Palatina gezin derim.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Biz orada olduğumuz zaman Palazzo dei Normanni içinde Botero’nun bir sergisi vardı. Din konusunu işlediği resimleri ile Botero’nun sergisini gezmek doğrusu bu güzel yerin bize bonusu oldu.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Palermo’daki son gezi durağımız ise Capuchin Yeraltı Mezarı oldu. Burada ölüler mumyalanıyor ve günlük eşyaları ile duvara çivi ile asılıyor ya da yapılan bölümlere yerleştiriliyor. 16. Yüzyıldan başlayan ölüleri mumyalama ile saklama önceleri sadece keşişler için yapılırken sonraları bir statüko olmuş ve zenginler içinde yapılmaya başlanmış. En son mumyalama 1920’de bir çocuk için olmuş. İlginç ama biraz ürpertici bir yer.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bugünün bir diğer gezi yeri olan Erice’ye doğru hareket ettik. Palermo-Erice arası 120 kilometre yaklaşık olarak da 2 saat sürüyor. Erice, Trapani Şehrine 750 metre yüksekte olan bir ortaçağ kasabası. Tarihi 3000 yıl gerilere kadar gidiyor.
Erice’ye Trapani Kapısından girdikten sonra karşımıza ilk olarak yapım tarihi 15. yüzyıla kadar giden Chiesa Matrice Kilisesi çıkıyor.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Canolli
Arancini
Buradan sonra Erice’nin dar sokakları arasından yukarıya doğru yürüdük. Anıl bize gittiğimiz yerlerin, eğer varsa, meşhur yemek salonlarını kaçırttırmıyor. Erice’de La Pasticceria di Maria Grammatico adlı pasta, tatlı ve börekleri ile meşhur bir dükkan var. Burada aynı zamanda size pasta yapımı ile ilgili kısa kurslarda veriliyor. Biraz daha ilerde Cafe Maria’yı gözümüze kestirdik ve burada yemek molası verdik. Ben Arancini adlı bizim içli köfteye benzer bir yemeklerini sipariş ettim. Yemek sonrası tatlı olarak da Maria’nin pastane kısmından Canolli tatlısını yedim.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Yemek sonrasında Erice’nın dar sokaklarını arşınlamaya devam ettik ve sonrasında Selinunte’ye doğru yollara düştük. Önümüzde daha 100 km’lik bir yol ve gezilecek bir antik kent var.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Selinunte Sicilya Adası’nın Güney Batı bölümünde antik bir Yunan kenti olarak kurulmuş. İki nehir arasına kurulmuş bu şehirde zamanında 30000’e yakın insan yaşarmış. Bu şehirde hala kazılar yapılıyor. Ortaya çıkartılan tapınaklara alfabetik isimler veriliyor (A,B,C gibi). Muhtemelen kazılar tamamlanınca kime adanmışsa ona göre isimlendirilir. Biz Selinunte antik kentine vardığımızda vakit epey geç olduğundan gezi için küçük gezi arabalarını kullandık. Bu arabalarla şehri ancak turlayabildik. Ama sarı papatyaları ve renk renk çiçekleri ile İtalya’da baharı en iyi hissetiğimiz yer Selinunte’ydi.
Evet Sanal Gezgin arkadaşlarım..
Bu bölüm de bu kadar. Bu bölümü 3 yıl önce aramızdan tam da bugün ve şu saatlerde ayrılan sevgili babam anısına yazdım. Okuma ve araştırma alışkanlığımı ona kısmen borçluyum. Rahat uyusun.
Gezi üstüne gezi olunca bizim İtalya yazımızın devamı bir türlü gelmedi..
Neyse! Dönelim konumuza..
Positano’da son kahvaltımızı aldıktan sonra Sorrento’ya doğru yola çıktık. Günün gezilecek yarısını Sorrento’da, sonraki yarısını da Pompeii’de geçireceğiz. Saat 20:30’da Napoli’den Palermo’ya uçup, gezinin Sicilya Adası’ndaki bölümüne başlayacağız.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Sorrento İtalya’nın en şirin şehirlerinden bir tanesi olsa gerek. Burası zamanında surlarla çevrili ve doğal korunaklı bir şehirmiş. Bir dönem Turgut Reis bu kıyılarda boy göstermiş ve 3000’e yakın esir almış.
Otobüsümüz bizi otoparkta bıraktıktan sonra şehri gezmek üzere merkeze doğru yürüyüşe geçtik. Önce Napoli Körfezi, Vezüv Yanardağı ve liman manzarasını görebileceğimiz bir yere gittik.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Sonra şehrin ana meydanlarından olan Piazza St Antonino’ya döndük. Bu meydanda şehrin koruyucu azizi olan Antonino’nun bir heykeli var . Bu meydandan eski şehrin önemli bölümlerini gezdiren moto trene binmeniz çok akıllıca olacaktır. Bizim gibi bu güzel şehirde kısa zamanı olanların yapması gereken bir olay bu.
Biz önce şehir de kısa bir tur attık, sonra da yaklaşık 45 dakika süren ve 10 EUR bedeli olan moto tren turunu aldık.
Bu turu yaptıktan sonra rehberimiz Anıl’ın tavsiyesi ile Corso Italia Caddesi üzerinde bulunan ve Franco adlı (Pizzeria Da Franco) pizzacıya gittik. Bu şehre gelmişsseniz bu pizzacıda pizza yemeyi asla unutmamalısınız. İtalya’da yediğimiz en güzel pizzaydı. Bu pizzacı karşısında limon bahçesi var. Bu şehir Limonçellası ile meşhur.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Pizza sonrasında Pompeii’ye doğru yola düştük.
Sorrento-Pompeii arası 30 km kadar sürüyor. Burada bir yerel rehber aldık ve yüzyıllar boyunca küller altında kalmış olan Pompeii açık hava müzesini gezmeye başladık.
Önce bu kent ve tarihin en korkunç olaylarından bir tanesi olan 79 yılındaki Vezüv Yanardağı patlaması hakkında bazı tarihi bilgiler verelim;
Vezüv Yanardağı 79 yılında patladığı zaman Doğu tarafında kalan 4 şehre ağır zararlar vermiştir. Özellikle Pompeii ve Herculaneum adlı şehirler yeryüzünden silindiler ve 15 metreyi bulan lav ve kül tabakası altına kaldılar. O anda insanlar ne yapıyorlarsa o halde kaldılar. Vezüv yanardağındaki püskürme tam iki gün sürdü. 24 Ağustosta sabah erken saatlerde başlayan patlamalarla volkanın üstü bir şemsiye gibi kara bulutlarla kaplandı. Sonrasında ise bu bulut kül ve ufak volkanik taş olarak şehre düşmeye başladı. İnsanlar korksalarda, çok azının şehri terk ettiğini biliyoruz. Nereden mi biliyoruz? Şair Romalı Pliny’nin o gün Pompeii’deki trajedi ile ilgili olarak ayrıntıları ile yazdığı notlardan biliyoruz. Aslında bu büyük patlamanın öncesinde bölgede çok sayıda yaşanan depremler bir uyarıydı. O dönemde bu uyarıların önemini vurgulayan da olmamıştı. Hoş! Vurgulayan olsa da pek dikkate alınmazdı herhalde. Bölge de zaten her zaman küçük sarsıntılara rastlanıyordu. Yani küçük depremleri pek önemsemezlerdi. Bölgenin verimli toprakları sayesinde yeşillikler, ağaçlıklar içinde bir cennet düşünün. Vezüv Dağının eteklerinden başlayan yerleşim yerleri yukarılara kadar uzanıyordu. Zenginlerin villaları pek ünlüydü ve bölge bir tatil yeri, Pompeii ise bir zevk şehriydi. Bir iki sarsıntı için bölge terk edilir miydi?
Şehire gökten saatlerce kül ve küçük taşlar yağdı. Patlamaların şiddeti gece yarısı arttı. Yoğun bir şekilde öldürücü gaz solundu. Sonunda sıcaklığı 200 C’leri geçen öldürücü lavlar saatte 100 km hızı aşan bir şekilde şehire aktı. Bu iki gün sonunda Pompeii 6-7 metre, Herculaneum ise 18 mt derine gömülmüştü. Dönemin en güzel evlerini, eşyalarını ve sanat eserlerini bünyesinde barındıran Pompeii yerle bir olmuştu.
Yüzyıllarca yıl bu kentlerin varlığı da unutulmuştu. Batık kent diğer bölgeye bir su kanalı yapmak üzere gelen mimar Bomenico Fontana tarafından keşfedildi. İlk kazılar 1709’da Herculaneum’da başladı. Uzun çalışmalar sonucunda, kentin yedi kapısı, güneydoğu- kuzeybatı yönündeki ana caddesi ve diğer önemli caddeleri, çok sayıda ev ve casalar (yüksek sınıf evleri), kent duvarları ortaya çıkarıldı.
Size iki adet konu ile ilgili belgesel linki veriyorum. İkisi de müthiş. Özellikle BBC’nin belgeseli sanki bir sinema filmi tadında..
1860’da İtalyan bilim adamı Giuseppe Fiovelli taşlaşan küllerin arasında bir boşluğa tesadüf edince buraya açılan delikten sıvı alçı döktürerek içerideki boşluğun kalıbını çıkardı. 19 yy’ın ikinci yarısında Giuseppe Fiovelli’nin başkanlığında yapılan kazılarda ilk kez ilmi yöntemler uygulandı. Bununla beraber Pompei’de çalışan arkeologlar lavlar altında kalan insan ve hayvan vücutlarını ortaya çıkarmak için ilginç bir yöntem geliştirmişler. Buna göre; Sert bir cisimle, taşlamış lavla kaplı kabarık yerlere vuruyorlar. Altta boşluk olduğu zaman duyulan ses değişik olduğundan böyle bir yere rastlandığında küçük bir delik açıyorlar ve bu delikten içeriye sıvı alçı döküp donmasını bekliyorlar. Daha sonra üstteki taşlaşmış lav kaldırılıyor ve alçıyla biçimlenen vücut ortaya çıkmış oluyor. Böylece, Vezüv’ün lavlarından kurtulamayan soylular, köleler, çocuğuna sarılmış anneler, yaşlılar, gençler, köpekler ve atlar oldukları gibi meydana çıkmışlar. Yani aslında taşlamış kelimesi bildiğimiz anlamda taşlaşmayı kastetmiyor. Bu cesetlere verilen özel bir madde (silikon) sayesinde cesetler bozulmadan korunabiliyor.
Taşlaşmış insan vucutları, duvar resimleri, mozaikler, mobilyalar ve mutfak eşyaları Napoli’nin ünlü müzesinde şu anda sergileniyor. Biz Napoli’de bu müzeyi gezmeye zaman bulamadık ama Pompeii’yi daha iyi anlamak için bu müze mutlaka gezilmeliymiş.
Bu patlama Vezüv Yanardağının ilk sabıkası da değil. Yine 472 yılında Vezüv’de büyük bir patlama olmuş. Kraterden saçılan kül ve dumanların rüzgarların yardımı ile İstanbul’a kadar geldiği yazılıyor. Yanardağ bundan sonra sıra ile 1631’de (18.000 kişi öldü), 1794’de (5.700 kişi öldü), 1822, 1855, 1872, 1880, 1895, 1906, 1929 ve 1944 yıllarında patlayarak can ve mal kaybına sebep olmuş. 1906’da ki patlamada birçok kasaba ve köy lavlar ve küller altında kalıp harap olmuş.
Dönelim gezimize; Burasını gezmek için değil birkaç saat aslında günler harcayabilirsiniz. Caddeler, evler, tapınaklar sanki hala kullanılabilecek haldeler. Bazı evler ve villalar üzerlerinde hala sahiplerinin isimlerini taşıyorlar. Pompeii gezi alanı arkeologlarca 9 bölgeye bölünmüş. Biz 1. bölgede tiyatro ve civarı ile geziye başladık. Tiyatro milattan önce 200-150 yılları arasında inşa edilmiş ve 5000 kişilik.
Daha sonra ise araba tekerlekleri ile aşınmış ama hala belirgin ve kullanılabilecek haldeki caddeler boyu yürüdük.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bu caddelerde kanalizasyon mazgallarını, şiddetli yağan yağmurlardan ıslanmadan yürüyebilmek için yapılan yükseltileri görüp zamanın alt yapısının inceliğine hayran oluyorsunuz. Ama ben en çok da yol boyu yapılmış olan çeşmelere hayran kaldım.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Sonrasında bazı özel villa evlerle, Pompeii’nin genelevini (Lapunare) gezdik. Pompeii aslında zevk ve eğlencesi ile ünlenmiş bir şehirmiş. Hala ayakta olan bir tanesini gezmek çok ilginçti. İki katlı olan bu evin üst tarafı hali vakti iyi olanlar için hizmet vermiş ve girişi ayrı yerden. Alt kısım ise avam takımına hizmet etmiş. Burada duvarlarda çeşitli erotik resimler var. Bu resimler aslında bir fiyat listesi. Müşteri istediği alem biçimine göre fiyat ödüyormuş. Yatakların bazaları taştan. Bu evlerden bu şehirde çok sayıda bulunuyormuş. Sokaklarda bulunan penis kabartmaları müşterilere bu evlerin yönünü gösteriyormuş. Bunlar da hala taşlar üzerinde duruyor.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Daha sonra forum alanı ve civarını gezdik. Burada Macellum adı verilen ve zamanın gıda pazarı olan bir yeri gezdik. Burada ayrıca iki adet kazılardan çıkarılan taşlaşmış insan da sergileniyor. Ayrıca civarda çeşitli tapınaklarda varmış.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Burada bulunan villaların tümünü gezme şansımız yoktu. Biz Faun Evi’ni gezdik. Bu evin ismi avlusunda bulunan ve aslı Napoli müzesine taşınan Faun (yarı insan yarı keçi) adlı mitolojik bir tanrının heykelinden geliyor. Buradaki diğer önemli bir eserde İskender ile Pers Kralı Darius’un savaşını gösteren ve aslı Napoli Müzesinde bulunan mozaik.
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Bir diğer ev orta halli bir Romalı eviydi. Hüzünlü Şaiirin Evi diye bilinen bu evin özelliği köpek mozaiği. O zamanlar evlerin ön kısmı ticarethane oluyormuş.
İlk defa bir antik şehrin dükkanlarını işlevleri ile Pompeii’de gördüm. Gezdiğimiz bir yer yemek satılan bir dikkandı. Burada taşlara oyulmuş kaplar içine konan yemekler satılıyormuş.
Daha sonra yavaş adımlarla bu güzelim şehirden çıktık. Ne yalan söyleyeyim bu şehirde en az bir tam gün geçirebilirdim.
Bu gezi sonrasında Napoli Havaalanına gidip akşam uçağı ile Sicilya Adasındaki ilk gezi yerimiz olan Palermo’ya uçtuk. Palermo’da bizi almaya gelecek olan servis aracı 1 saat kadar gecikince gezimizin en kötü aksaklığını yaşadık.
Bu bölümü yazarken bile yoruldum ve 2 günümü aldı.
eus isimli bir göl tanrısından kaçan Arethusa heykele konu edilmiş. Ortada av tanrısı Diana var.
oyulmuş kaplar içine konan yemekler satılıyormuş.
GEZEKALIN 
