Gül Festivali Bahane, Bulgaristan’ı Keşif Gezisi Şahane!-Genel Bilgiler

BULGARİSTAN HAKKINDA GERÇEKLER

Bulgaristan, Güneydoğu Avrupa’da yer alan ve 110.994 km2 bir alanı ile yüzölçümü bakımından Avrupa’nın en büyük 16. ülkesi. Ülkenin nüfusu 6,5 milyon, başkenti ve en büyük şehri ise Sofya. Bulgaristan Cumhuriyeti üniter bir devlet ve toplam 265 belediyenin yer aldığı 28 idari bölgeye ayrılmış. Yasama organı 4 yıllığına seçilen 240 üyeli Parlamento. Parlamento, Cumhurbaşkanının hükümeti kurmakla görevlendirdiği Başbakana ve onun teklifiyle Bakanlar Kurulu üyelerine güvenoyu veya güvensizlik oyu vererek denetliyor. Yürütme, doğrudan seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu’ndan oluşuyor.

Bulgaristan Coğrafik Haritası
Bulgaristan İdari Haritası

Komünist rejimi terk etme sonrası bir dönem bocalasa da Bulgaristan’ın 2024 yılında kişi başına gayri safi milli hasıla (GSYH) değeri, ABD doları cinsinden 15 bin 463 olarak hesaplanmış. Ekonomik serbestlik endeksine göre Bulgaristan ekonomik büyüklük bakımından dünyada 177 ülke arasında 29. sıraya çıkmış. Ülkedeki en güçlü sektörler enerji, madencilik, metalurji, makine endüstrisi, tarım ve turizm.

DEMOGRAFİK YAPI

Yarım yüzyıllık komünist rejimin ardından sınırların açıldığı 1989 yılında, Bulgaristan nüfusu 9.009.018 olarak tespit edilmiş. Bulgaristan son 30 yıldır sürekli demografik düşüş içinde ve nüfusu 2 milyondan fazla azalmış. Ülke, hem AB’de hem de dünya çapında negatif büyüme açısından ilk sırada yer alıyor. İstatistiklere göre son on yıldır Bulgaristan’daki doğum oranı %22’den fazla düşmüş. Ancak demografi uzmanlarına göre, Bulgaristan’daki sorun düşük doğum oranından çok, yüksek ölüm oranı ve nüfusun dışarıya göç etmesi olarak tespit edilmiş. Nüfusun % 84,6’sı Bulgar, % 8,4’ü Türk, % 4,4’ü Roman ve % 1,3’ü ise diğer etnik gruplardan olarak tespit eilmiştir.

BULGARİSTAN COĞRAFYASI

Bulgaristan’ın yaklaşık üçte biri ormanlarla kaplı. Bulgaristan’ın kara alanının yaklaşık %35’i doğal koruma alanları olarak belirlenmiş. Bu alanlar ulusal parkları, doğa rezervlerini, korunan manzaraları ve çeşitli kategoriler altında korunan alanları içeriyor. Balkan Yarımadası’nın en yüksek zirvesi Musala Tepesi Bulgaristan’ın Rila Dağı’nda yer alıyor ve deniz seviyesinden 2925 metre yüksekliktedir.

Balkan Dağları 2025 / Bulgaristan Gezisi

BULGARİSTAN TARİHİ

Bulgaristan tarihi çok ilgimi çekiyor. Gerçekten de zengin ve büyüleyici bir tarihe sahip olan Bulgaristan, MS 681’de kurulan en eski Avrupa ülkelerinden birisidir. 1.300 yıldan uzun süredir bir ulus-devlet olarak sürekli varlığını sürdürmüş. Bunun en önemli göstergelerinden birisi Bulgaristan’ın, İtalya ve Yunanistan’dan sonra değerli arkeolojik anıt sayısı bakımından Avrupa’da üçüncü sırada yer alması.

Bugünkü Bulgar topraklarında çok eski zamanlardan beri yerleşim olmuş. Ama bu topraklardaki en önemli izler MÖ 6.-3. yüzyıl arasında hüküm süren Traklar‘a ait. Trak alfabesinin, Yunan alfabesinden türediği düşünülüyor. Bugün elimizde Trakların kendilerine ait yazılı metin olarak sadece 4 uzun metin mevcut ve bunlarda tam olarak çözülememiş. Bu nedenle bu ilginç halk hakkında tarihsel gerçekleri hep başta antik Yunan ve Roma tarihçileri olmak üzere diğer kaynaklardan öğrenmişiz.

Aleksandrova Trak Mezarı 2025 / Bulgaristan Gezisi

Traklar, MÖ 12. yüzyıldan MS 6. yüzyıla kadar Balkanlar’da izlerini bırakmış gizemli bir halk. Türkiye’de de bu halka ait arkeolojik buluntular mevcut. Traklar kabileler halinde yaşamışlar ve her kabilenin bir reisi varmış. Trakları tarihte bir araya getirme başarısını çok az Trak lideri başarabilmiş. Savaşçı bir halk olarak bilinen Traklar, atlı okçulukta oldukça ustaymışlar. Zengin kültürleri ve benzersiz yaşam tarzlarıyla tarihsel bir öneme sahipler. Trak mitolojisi doğa ve doğaüstü varlıklara odaklı olup Dionysos ve Sabazios gibi tanrılara inanıyorlarmış. Ölüm ve öbür dünya Trak mitolojisinde önemli bir yere sahip. Bunu gezdiğimiz Trak mezarlarında da gördük. Yeri gelince anlatacağım. Büyük İskender’in fetihleriyle asimile olmuşlar. Tarihsel kahraman Spartacus‘de bir Trakyalı kabul edilir ve bu topraklarda doğmuştur.

Aleksandrova Trak Mezar Odası Tavan Resimleri Detayı 2025 / Bulgaristan Gezisi

Bugünkü Bulgaristan toprakları Antik Traklar, Persler, Keltler ve Makedonlar arasında süregelen çatışmalara sahne olmuş. Bölgeye istikrar, MS 45 yılında Roma İmparatorluğu’nun burayı fethetmesiyle gelmiş. Ancak Roma İmparatorluğu’nun parçalanmasının ardından yeniden başlayan kabile istilaları, 6. yüzyıl civarında bölgeye Erken Slav topluluklarının yerleşmesine yol açmış. Bu kısmı biraz açmak, Proto (Ön) Bulgar kavramını anlatmak, Bulgar tarihini biraz daha iyi anlamamıza neden olacaktır.

Ön Bulgarlar veya Protobulgarlar, asıl kitlesini Ogur (Otuz-Ogur, On-Ogur) kitlelerinin oluşturduğu, 7. yüzyılda Karadeniz’in kuzeyi ile daha sonra İdil Nehri ve Tuna nehri bölgelerinde de yaşamış, Türkçe konuşan, yarı göçebe Türk kökenli halka verilen isim. Bazı kaynaklarda Bulgarların, Türk menşeli bir kavim oldukları artık genel kabul gören bir gerçek olarak ifade ediliyor. Bunun en açık kanıtı olarak da arkeolojik kalıntılar, Proto-Bulgar dil kalıntıları ve İdil Bulgarları’na ait mezar taşlarındaki kitabeler gösteriliyor. Proto Bulgarlar, Avrasya bozkırlarının askeri unvanlarını, örgütlenmesini ve geleneklerini, pagan şamanizmini ve gök tanrısı Tangra’ya olan inancı korumuşlar.

Asen Kalesi 2025 / Bulgaristan Gezisi

Bulgarların çok eskiden nerede yaşadıkları hangi Türk kavmine mensup oldukları ve tarih sahnesine ne zaman çıktıkları, Azak Denizi çevresine ne zaman geldikleri ise kesin olarak tespit edilememiş. “Bulgar” sözcüğüne de V. yüzyılın son çeyreğine kadar kaynaklarda rastlanmamış. Bu kelimeye ilk defa Bizans kaynaklarında rastlanmış. 482 yılına ait bir metinde Bizans imparatoru Zenon’un Doğu Gotlarına karşı, askeri destek sağlamak için Karadeniz’in kuzey-batı kıyılarında oturan Bulgar topluluğuna başvurduğu yazılmış.

Nebettepe’de Trak, Bizans, Bulgar ve Osmanlı Kalıntıları 2025 / Bulgaristan Gezisi

‘‘Bulgar’’ kelimesinin, Türkçeden başka hiçbir dilde açıklaması da yapılmamış. Türkçede manası ise; “karışmak, karıştırılmak, karışmış” demek. Bu adı vermenin anlamı ise Göktürkler’in boyunduğu altında Karadeniz’in kuzeyinde yaşayan ve çoğunluğunu Ön Bulgarlar’ın (Onogurların) oluşturduğu halkın, Sabirler, Hazarlar, Uzlar, Suvarlar gibi birçok diğer küçük Türk ve Hun topluluğunun parçaları ile bir araya gelip karışması ve 632-668 yılları arası Magna Bulgaria (Büyük Bulgarya) da denen Büyük Bulgar Hanlığı’nı kurmuş olmaları olduğu düşünülüyor. Kurucu olan Kobrat‘ın Mete Han’dan beri Hun hükümdarlarını yetiştiren “Tu-kı” Ailesinden geldiği, bu nedenle de Ön Bulgar hükümdarlarının Asya Hun hükümdarları ile aynı sülaleye bağlı oldukları savları da var. Önemli olan tarihsel gerçek Bulgarlar’ın 7. yüzyılda Pontus-Hazar bozkırında yarı yerleşik hale gelmiş olmaları. Kobrat Han ölünce oğullar arasında taht kavgaları başlamış. Bundan faydalanan Hazar Hanlığı, Proto Bulgarları 668 yılında yenmişler. Hanın bir oğlu Hazarların boyunduruğu altında yaşamayı tercih ederken diğer iki oğul aşağıdaki haritada görüldüğü gibi kendine bağlı halkları ile göç etmişler.

Proto Bulgarları Tarih İçinde Göç Hareketleri
Asparuh Han

681’de Asparuh Han ordusu ve Proto Bulgarlar halkın bir kısmı ile göç ederek, günümüzde Romanya ve Bulgaristan’daki Dobruca bölgesine karşılık gelen Küçük İskitya‘yı ele geçirmiş ve Tuna Bulgaristan‘ı ya da daha çok bilinen adı ile Birinci Bulgar İmparatorluğu‘nu kurmuş. Daha sonra bu alanda yerleşik Bizans nüfuslarıyla ve daha önceden gelmiş yerleşik Slav kabileleriyle birleşmişler ve sonunda Slavlaşmışlar. Bu tarihten sonra da modern Bulgarların atalarından biri olarak kabul ediliyorlar.

Geriye kalan Pontus Bulgarları ise 7. yüzyılda Volga Nehri’ne göç etmeye zorlanmışlar ve burada Volga Bulgaristan‘ını kurmuşlar. Modern Volga Tatarları, Başkurtlar ve Çuvaşlar, Volga Bulgarlarından geldiklerini iddia ediyorlar.

Birinci Bulgar İmparatorluğu, Balkanların büyük kısmına hükmetmiş ve Slav kültürlerini derinden etkileyerek Kiril alfabesinin geliştirilmesinde önemli rol oynamış. Birinci Bulgar İmparatorluğu, 11. yüzyılın başlarında Bizans imparatoru II. Basileios’un orduları tarafından yıkılmış.

II. Ivan Asen

1185’te başarılı bir Bulgar isyanıyla kurulan İkinci Bulgar İmparatorluğu, özellikle II. İvan Asen döneminde (1218-1241) en parlak dönemini yaşamış. İmparatorluk, uzun süren savaşlar ve iç çekişmelerin ardından zayıflamış ve 1396’da Osmanlı egemenliğine girerek yaklaşık beş asır sürecek bir döneme girmiş.

Osmanlı dönemi Bulgaristan tarihini daha sonraki Bulgaristan gezimiz sonrasında anlatmak uygun olacak diye düşünüyorum. Bir dahaki Bulgaristan gezimize 93 harbinin yaşandığı Rusçuk, Plevne gibi yerleri de katacağım. Oraya anlatacak birşeyler kalsa ve bu tarih kısmını daha da uzatmasak iyi olacak.

1878’de Osmanlıdan kurtulan ve özgürlüğüne kavuşan Bulgaristan, civar Balkan ülkeleri ile olan savaşlardan yenilgi ile çıkınca I. Dünya Savaşı’nda Almanya, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı ittifakı ile aynı cephede savaşa katılmış. II. Dünya Savaşı’na da Almanya saflarında katılan Bulgaristan böylece her iki dünya savaşından da yenilgiyle çıkmış.

I. Dünya Savaşında Bulgar Ordusu

Bulgarlar, II. Dünya Savaşı’nın ardından Balkanlar’da ilerleyen Sovyet ordusunun da yardımıyla Georgi Dimitrov önderliğinde sosyalist rejime geçmişler ve ülke, soğuk savaş yıllarında Varşova Paktı’nın üyesi olarak kalmış.

Sosyalist Bulgaristan Döneminden Buzluca Anıtı 2025 / Bulgaristan Gezisi

Doğu Bloku’nun çözülmesiyle 1990 yılında sosyalist rejim yıkıldı. Bulgaristan, sosyalist rejim dönemine ait çok sayıda eseri hala içinde baındırıyor. 2004 itibarı ile NATO üyesi olan Bulgaristan, 1 Ocak 2007’de de Avrupa Birliği’nin tam üyesi oldu.

BULGARİSTAN HAKKINDA BAŞKACA İLGİNÇ NOTLAR

Gayda (Bulgaristan’da ”gaida” olarak bilinir) geleneksel bir Bulgar enstrümanı.

Bulgaristan, Avrupa’da en fazla doğal mineral kaynağına sahip ikinci ülke (İlki Rusya). Ülke, her biri kendine özgü mineral bileşimi ve tedavi edici özellikleri olan 700’den fazla mineral kaynağına sahip. Bu mineral kaynakları, Velingrad, Sandanski ve Hisarya kasabalarını içeren ünlü Bulgar Spa Üçgeni de dahil olmak üzere çeşitli bölgelerde yer alıyor.

Bulgarlar “hayır” anlamında başlarını yukarıdan aşağıya, “evet” anlamında ise başlarını sağa sola sallıyorlar. Kutlanan “İsim Günleri” bazıları tarafından doğum günlerine göre daha da değerli olarak görülüyor.

Martenitsa Bileklikler

Bulgarlar baharı Baba Marta ile karşılarlar. Her yıl 1 Mart’ta Bulgarlar, baharın başlangıcını ve sağlıklarını kutlamak için her arkadaşına bir Martenitsa (beyaz ve kırmızı bilezik) verirler. Martenitsa, bir leylek veya çiçek açan bir ağaç görene kadar bileklerde takılı kalır. Bununla ilgili olarak daha önce bir yazı yazmıştım (https://gezekalin.com/2017/03/08/cestita-baba-marta/).

Bulgaristan dünyanın en büyük şarap ihracatçısı ülkelerinden biridir. Şarap üretiminin Trak uygarlığı zamanlarına dayanan uzun bir geçmişi var. Ayin amaçlı Jülyen takvimini kullanan kiliseler, 14 Şubatı Bağcılar Günü-Trifon Zarezan günü olarak kutluyorlar. Yani 14 şubatta Bulgaristan’da insanlar şaraba olan sevgilerini kutluyorlar.

Çeşitli malzemelerle doldurulmuş ince yufka katmanlarından yapılan geleneksel bir Bulgar böreği olan Banitza meşhur yemeklerinden. En yaygın dolgu malzemesi çırpılmış yumurta ve “sirene” adı verilen Bulgar beyaz peynirinin karışımından oluşuyor.

Bulgaristan’ın ulusal içeceği bize uzak değil; Rakı (ayrıca rakia, rakiya veya rakija olarak da yazılır). Rakia, Bulgar toplumunda büyük kültürel ve sosyal öneme sahip geleneksel bir meyve brendisi. Genellikle üzüm, erik, kayısı veya diğer meyveler olmak üzere fermente edilmiş meyvelerin damıtılmasıyla yapılır.

Bulgaristan’da 10 adet UNESCO alanı bulunmaktadır. 7 adet kültürel alan (Rila Manastırı, Boyana Kilisesi, Nessebar Antik Kenti, Kazanlak Trak Mezarı, Madara Süvarisi ve İvanovo Kaya Oyma Kiliseleri) ve 3 adet doğal alan (Pirin Milli Parkı ve Srebarna Doğa Koruma Alanı ve Orta Balkan Milli Parkı).

“Üç Renkli” olarak da bilinen Bulgar bayrağının tasarımı, sanatçı ve devrimci Zachary Zograf‘a atfedilir. Bayrağın renkleri sembolik öneme sahiptir: Beyaz barışı, yeşil doğurganlığı ve umudu, kırmızı ise cesareti ve ulusun bağımsızlığı için dökülen kanı temsil eder.

Bundan sonra gün gün gezi anlatımına başlarız..

Gezekalın.

Dr Ümit Kuru

13.06.2025

Gül Festivali Bahane, Bulgaristan’ı Keşif Gezisi Şahane!-İzlenimler ve Tavsiyeler

BULGARİSTAN GEZİMİZ HAKKINDA İLK DEĞERLENDİRMEM NE OLABİLİR?

Bulgaristan bir gezginin “Görülecek ülkeler” listesinde mutlaka bulunmalı. Bulgaristan tarihi, doğal güzellikleri, bunlardan daha da önemlisi bunları koruma anlayışına sahip halkı, devam ettirilen gelenek ve görenekleri ile seyahat listenize almanız gereken bir ülke.

Etar Etnografya Köyü-2025 / Bulgaristan Gezisi

1389 senesinden itibaren I. Murad’ın girişimleri ile başlayan Bulgaristan’ın fethi, Yıldırım Bayezid ile tamamlanmış ve bölge Türklerin eline geçmiş. Bu nedenle Bulgaristan’ı gezerken bu coğrafyada bazen “bizden” bir şeyler görüyor ve seviniyor, bazen de tarihi diğer taraftan dinlerken hüzünleniyorsunuz.

Şipka Anıtı-2025 / Bulgaristan Gezisi

Bulgaristan kesinlikle “Tek renk” ülkelerden bir tanesi değil. Çok renk, çok ses ve çok kültürlülük nedenleri ile bile bu güzel ülkeyi ziyaret etmelisiniz. Aşağıdaki gül festivali geçit töreninde videoya kaydettiğim, bellerine bağladıkları büyük-küçük çanları sallayarak dans eden, yüzlerine maske takan çocuk-genç-yaşlı insanların ne yaptıklarını orada anlamamıştım. Bu yazıyı hazırlarken bunun “Kukeri ritüeli” denen, kıştan yaza geçerken kötü ruhları uzaklaştırma, bereket ve sağlık getirme amacında olan bir “Pagan” geleneği olduğunu öğrenmek ilginç geldi. Bulgaristan bu gibi renkli görüntülere şahit olabileceğiniz bir ülke.

GÜL FESTİVALİ İÇİN HANGİ ROTAYI İZLEDİK?

Bulgaristan Gezi Rotamız

Bulgaristan büyük turumuz için hazırladığım 11-12 günlük turu, Türkiye’den araçla Hamzabeyli Sınır Kapısı’ndan geçerek başlatmıştım. Burgaz-Nesabar-Varna devamla bir daire çizerek Svelingrad sonrası Kapıkule Sınır Kapısı’ndan Türkiye’ye dönecek şekilde turu tamamlatmıştım. Ama bu sefer hedef farklı olunca Kapıkule’den Bulgaristan’a geçerek tura başladık. İlk gün ve ilk ziyaret yerimiz Mimar Sinan‘ın Bulgaristan toprakları içinde kalmış eseri Cisri Mustafa Paşa Köprüsü oldu.

Cisri Mustafa Paşa Köprüsü- Svelingrad 2025 / Bulgaristan Gezisi

İlk güne sığdırdığımız rotamızdaki diğer yerler sırası ile Mezek Köyü‘ndeki Trak Mezarı, Mezek Köyü Kalesi, Aleksandrova‘da Trak Mezarı, Filibe (Plovdiv) yakınlarındaki Asen Kalesi ve Backhova Manastırı oldu.

Mezek Trak Mezarı – 2025 / Bulgaristan Gezisi

Konaklama’yı Filibe’de yaparken, akşam saatlerini Nebettepe‘den Filibe’nin panoramasını izleyerek, Filibe Eski Şehir‘e oryantasyon için sokaklarında gezerek tamamladık.

Nebettepe’den Filibe (Plovdiv) Panoraması 2025 / Bulgaristan Gezisi

İkinci günü tamamen Filibe’yi gezmeye ayırdık. Üçüncü sabah erkenden Kazanlık’a doğru yola çıktık ve bir gül damıtım evini ziyaret edip Kazanlık Gül Festivali geçit törenine gittik.

Filibe Etnografya Müzesi-2025 / Bulgaristan Gezisi
Filibe Etnografya Müzesi Tavan Detayı-2025 / Bulgaristan Gezisi

Tören sonrası Kazanlık Bölgesel Tarih Müzesi, Kazanlık Trak Mezarı ve Kazanlık sokak pazarlarını gezip konaklama yapacağımız otele doğru yola çıktık. Balkan Dağları‘ndaki Şipka Geçidi‘nin doğal güzellikleri bizi mest etti.

Şipka-Balkan Dağları Yürüyüş Yolları – 2025 / Bulgaristan Gezisi

Otele varmadan Şipka Anıtı gezimiz oldu. Şipka yakınlarındaki otelimize yerleştikten sonra doğa içinde yürüyüşler yaptık. Son gün ise Trevne gezimiz oldu. Trevne’ye varmadan önce Etar Etnografya Müzesi gezimizi yaptık. Konaklamayı Trevne’de yaptık ve ertesi gün de ülkeye geri döndük.

Trevne 2025 / Bulgaristan Gezisi

SINIR GEÇİŞLERİ NASILDI? ARAÇ KULLANMA VE DÖVİZ BOZDURMA İŞLERİ HAKKINDA TAVSİYELER

Her iki tarafın sınır geçişleri de kolay oldu. Kendi aracımızla geziyi yaptık. Geçişler iki tarafta da kolaylaştırılmış. Bulgar para birimi Leva. Ben Bulgaristan’a gitmeden Leva temin etmiş ve 1 Leva için 22,5 TL ödeme yapmıştım. Oradan Euro bozdurduğumuzda 1 Leva, yaklaşık 23,5 TL’ye karşılık geldi. Banka kredi kartı kullandığımızda ise 1 Leva’ya karşılık 23.6 TL ödedik. Euro her yerde kabul etmiyorlar. Para bozdurma için değişim bürolarını Filibe’de bulabildik. Bizim gibi gezilere hemen başlayacaksanız yanınızda biraz Leva ile gitmeniz iyi olacaktır.

Backhova Manastırı 2025 / Bulgaristan Gezisi

Müze girişlerinde 60 yaşın üstü olduğunuzu beyan ederseniz indirim oluyor. Yaklaşık her bir müze girişi için kişi başına 3 Leva ödedik. Bazı müzelere giriş için 10 Leva ödediğimiz de oldu. Günlük yemekler için ortalama 20-30 Leva’ya iyi yemekler yedik. Kredi kartı kullanmak güvenli gibi duruyor.

Kendi aracınızla giderseniz sorun yaşamayacaksınız. Bulgaristan’da neredeyse tüm yollar “otoban” muamelesi görüyor. En azından bizim rotamız öyleydi. Bu yolları kullanmanız için önceden mutlaka “Vinyet” denen bir sisteme kayıt olmanız gerekiyor. Bunu seyahat öncesinden temin etmelisiniz. Biz 1 haftalık vinyet ücreti olarak 15 Leva ödedik. Daha uzun süre yollarda olacaksanız, ödeyeceğiniz bedel de artacaktır. HGS benzeri bu uygulamayı satın aldığınız zaman sisteme plakanız kayıt edilmiş oluyor. Bunu almadığınızda yakalanırsanız cezası var. Bu satın almayı yaptığınıza dair çıktıyı yanınızda taşımanız iyi olur. Vinyet satın almak için internet adresi https://www.bg-vignette.com/tr/. Vinyet sınır kapılarından sonra da temin edilebiliyor ama biz riske etmek istemedik ve önceden temin ettik.

Şipka Geçidi Yolları-2025 / Bulgaristan Gezisi

Aracınızın deposunu Türkiye’den çıkarken doldurmanız daha ucuza gelecektir. Türkiye’de yakıt biraz daha ucuz. Yolların kalitesi oldukça iyi. Şeritler genelde geliş-gidiş olacak şekilde. Ancak trafik işaretleri bayağı bir sıkıntılı. 90 km hız yapabilirsiniz tabelasından 50 metre sonra, hız sınırının 50 km olması gerektiği gibi anlamsız tabelalara rastlıyorsunuz.

Seuthes III Trak Mezarı-Kazanlık 2025 / Bulgaristan Gezisi

Aracınızı park yasağı olan yerlere asla park etmeyin. Park etmek zorunda iseniz de “Parkomat var mı?” diye mutlaka kontrol edin. Aracınızın tekerine kilit vurabilirler ve ceza ödemek zorunda kalabilirsiniz. Dolayısı ile konaklama yapacağınız otellerde ücretsiz park yeri olup olmadığını kontrol etseniz iyi olur.

OTELLER NASILDI?

Hotel Edirne Osmanlı Evleri- Edirne 2025 / Bulgaristan Gezisi

Biz “Sabah erkenden sınır işini halledelim ve gece de araba kullanmayalım” diye düşündüğümüzden arife günü Edirne’de konaklama yaptık. Edirne’de Hotel Edirne Osmanlı Evleri diye bir butik otelde kaldık. Burası gerçekten eski bir konak. Sahibi Güner bey çok ilgili ve sizi orada müthiş bir kahvaltı bekliyor. Bizim programla gidecekseniz burada konaklamanızı tavsiye ederim. Pirinç karyolada rahat bir yatak ve orijinal eşyalarla döşeli bir oda sizi bekliyor.

Hotel Evmolpia – Filibe ( Plovdiv) 2025 / Bulgaristan Gezisi

Filibe ve Şipka’da konakladığımız oteller de çok güzellerdi. Filibe’de Evmolpia diye bir otelde kaldık. Bu otel şehrin eski bölümünün içinde. Bu nedenle Hindliyan ve Balabanov Müze Evleri gibi gezilecek yerlere çok yakın. Zaten burası da eski evlerden otele dönüştürülen bir otel. Önceden yerinizi ayırttığınız zaman aracınızın plakası eski şehrin kapısına bidiriliyor ve ücretsiz giriş yapabiliyorsunuz. Otelde her gün kişi başına bir küçük şişe şarap, peynir tabağı, çay-kahve ücretsiz olarak ikram ediliyor. Otel sahibi Hristo ve eşi sabahları size mükellef bir kahvaltı sunuyor. Yalnız saat 17:00’den sonra otele kendiniz giriş yapıyorsunuz. Otelde hiç bir görevli kalmıyor. Size otele giriş için kapı şifrelerini bırakıyorlar. Trevne’de de otel aynı şekilde işliyor.

Hotel Edilweiss-Şipka 2025 / Bulgaristan Gezisi

Şipka’daki otelimiz Hotel Edilweiss ise tam da doğanın göbeğinde müthiş bir oteldi. Buzluca Anıtı‘na yakın bir lokasyonda bulunan otele erken gidip mutlaka orman içi yürüyüşler yapın. Burada akşam yemeği hem hesaplı ve hem de çok lezizdi.

Trevne’de ise Hotel Enika diye bir otelde kaldık. Trevne’de otel sayısı oldukça az. Olanlar da butik otel tarzındalar. Kaldığımız otel yeniydi. Eski şehre yürüme mesafesinde. Kahvaltı yok ama ne gam! Eski şehirde adam başı 7.5 Leva’ya standart bir kahvaltı yaptık. Zaten yemekleri de eski şehirde bolca var olan restoranlardan birinde yiyebiliyorsunuz.

ALIŞ VERİŞ DURUMLARI NEDİR?

Bu gezi sırasında almaya değer en önemli ürün gül yağı temelli kozmetik ürünler oldu. Kazanlık’da satın aldığımız ürünlerden daha ucuz olanlarını dönüşte Svelingrad‘da girdiğimiz Grand Market‘in kozmetik bölümünde gördük. Hanımların 15 Leva’ya aldıkları ürünün aynısı burada 5 Leva kadardı. Bu market içinden Mezek şaraplarından almanızı tavsiye ederim. Mezek Köyü geziniz sırasında da üzüm bağları ve şarap imalathanelerine gidebilirsiniz. Tadım yaparak satın alabilirsiniz. Bizim programda bu işe vakit ayıramadık.

Klasik işlemeli Bulgar giysileri bizimkilere pahalı geldi. Trevne tahta oyma işleri ile meşhur. İlgilisi buradan temin edebilir. Eğer yanımızda soğutucumuz olsaydı peynir alabilmeyi isterdim. Bir litrelik su marketlerde 1,5 Leva civarında. Kahve makinaları hemen her şehirde ve sokakların köşelerinde bulunuyor. Bu makinalarda bir fincan kahve, 1 Leva civarında.

SON DEĞERLENDİRMEM NEDİR?

Bu kısacık keşif gezimiz bize Bulgaristan hakkında epey bir fikir verdi. Bulgaristan gezmesi kolay, güvenli ve orta karar pahalı sayılabilecek bir ülke. Bir gezgine sunabilecek çok şeyi içinde barındırıyor. Yeter ki oraya neyi aradığınızı bilerek gidin. Ziyaret ettiğimiz tüm şehirlerde gezilecek yerler hep yürüme mesafesindeydiler.

Backhova Manastırı Kümesi – 2025 / Bulgaristan Gezisi

Bulgaristan fotoğraf tutkunları için tam bir cennet. Gül Festivali geçidi rengarenk görüntülere sahipti. İnsanlardan izin istediğinizde, size seve seve fotomodellik yapıyorlar. Filibe’deki asimetrik evlerin sabah ışığındaki fotoğrafları kadar, akşam fotoğrafları da çok güzel oluyor. Hele Trevne’de saat 21:30 sonrasında akşam sokak lambaları yandığında, sokaklar fotoğraf severler için boşaltılıyor gibiydi. Bir türlü meydandan ayrılamadım. Yani akşam da fotoğraf çekmek için sokaklara çıkmanızı tavsiye ederim.

Filibe Sokakları 2025 / Bulgaristan Gezisi
Filibe Tsar Simyon Bahçesi-Şarkı Söyleyen Çeşmeler 2025 / Bulgaristan Gezisi

Hem Rodop Dağları ve hem de Balkan Dağları’nın yeşili gözlerinizi yoracaktır. Kazanlık yolunda, bu mevsimde yol kenarında gelincik tarlalarına da rast geleceksinizdir. Bulgaristan lavanta tarlaları ile de meşhur. Ama onun için 3 hafta sonrası, temmuz ayı başlarında, orada olmanız gerekir. Yani ya gülleri ya da Lavantaları seçeceksiniz.

Bulgaristan’da hemen her şehirde büyük-küçük bölgesel müzeler bulunuyor. Kazanlık Bölge Tarih Müzesi önemli bir müze. İhmal etmeyin derim. Tarihte Trak Uygarlığı gizemli bir halk olmuş. Kazanlık Bölgesinde Trak Kral Mezarları Vadisi bulunuyor. Bunlardan birkaç tanesini mutlaka ziyaret etmenizi tavsiye ederim. Mezek Köyündeki Trak Mezarı orijinal olan bir mezar. Aleksandrova ve Kazanlık Trak Mezarları ise Japonların finanse ettiği orijinalin birebir imitasyonu olan mezarlar. Orijinal mezarlar, bunlarda bulunan duvar resimlerini korumak amaçlı olarak ziyarete kapatılmışlar. Seuthes III Trak Mezarı da orijinal olanlardan. Benim ilgimi çok çeken bu mezarları yeri gelince ayrıntılı olarak anlatacağım.

Kazanlık Gül Festivali Yürüyüşünden-2025 / Bulgaristan Gezisi

Bulgaristan gezileri 4/5 günlük kısa geziler şeklinde de yapılabilir. Bulgaristan’ın orta kısımlarına aracınızla bizim yaptığımız geziyi yapabilirsiniz. Bir başka rota ise Bulgaristan’ın Karadeniz ve Tuna kıyılarına aracınızla yapacağınız ve Burgaz, Nesabar, Varna, Şumnu, Ruse, Belene, Plevne, Veliko Tınova rotası olabilir. “Aracımla gitmem, oradan araç kiralarım” derseniz alternatif yol İDO’nun Sarayburnu-Burgaz deniz seferleri olabilir. Gidiş dönüş feribot bileti 100 Euro kadar. Bu yolla gidilip orada araç kiralanabilir ve aynı hat daire şeklinde yapılabilir.

Sonuncu 3/4 günlük tur ise, eğer kendi aracınızla gitmeyecekseniz, Sofya’ya uçakla veya trenle gidilip Sofya ve civar gezisi şeklinde olabilir. Dönüşü de Sofya’dan yapabilirsiniz. Ya da bunların tümünü bir program dahilinde 11-12 günde gezebilirsiniz.

Bulgaristan’da yerel halk ile anlaşabilmek sadece kırsalda sorun olabiliyor. Onu da akıllı telefonların tercüme programları ile hallettik. Büyük şehirlerde dil problemi pek yaşamadık, İngilizce anlaşma imkanınız oluyor. Kril alfabesi ile yazılı tabelaları da tercüme programları ile çözdük. Müzelerin çoğunda İngilizce metin de bulunuyor. İnternet işini otellerde wi-fi bağlantıları ile hallediyorsunuz. Ama navigasyon dahil internet işini ucuza getirmek için e Sim satın almanız iyi olur. Ben eSim io satın aldım ve ilk defa da kullandım. 5 gün için toplam 6-7 Dolar gibi gerçekten çok uygun bir fiyata işi çözmüş oldum. “Kullandığın kadar öde” paketleri, sınırlı gün kullanımlara göre başlangıçta pahalı gibi gözükse de, sonuçta daha uyguna geliyor.

Şimdilik geziden aklımda kalan ve sizlerle paylaşabileceğim notlar bunlar…

Gezekalın.

Dr Ümit Kuru

12.06.2025

Gül Festivali Bahane, Bulgaristan’ı Keşif Gezisi Şahane!

“Önce uzakları gezelim, yakınları nasılsa ileride gezeriz!”. Bu düşünce ile hemen dibimizdeki Bulgaristan’ı gezmeden bugünlere kadar geldik. Ortak danslarımız ve yüzmek için güzel sahillere sahip adaları nedeni ile Yunanistan’ı sıkça ziyaret ettik. Ama diğer yakın komşumuz Bulgaristan’a bugüne kadar hiç gitmemiştik.

Trevne-2025 / Bulgaristan Gezisi

Bulgaristan gezisi için uzun süredir inceleme yapıyordum. Yaklaşık 12 gün süren ve neredeyse tüm Bulgaristan’ı kapsayan bir taslak program da oluşturmayı başardım. Bazılarınızın “Bulgaristan da 10-12 gün gezilir miymiş?” dediğini duyar gibiyim. Onlara yanıtım “Pek ala gezilir!” olacaktır. Bulgaristan tarih, doğal güzellik ve günümüzde sürdürülen gelenekleri ile tam da gezilesi-görülesi bir ülke.

Ethno Village Etar-2025 / Bulgaristan Gezisi

Gül yağı, kozmetik ve parfümeri dünyasının vazgeçilmezidir. Dünya pazarlarındaki tüm gül yağı ihtiyacının %70-75 oranına varan kısmını, Bulgaristan tek başına karşılayabiliyor. Bölgenin iklimi ve toprağı, gül yağı için değerli bir gül çeşidi olan Rosa Damascena için ideal yetiştirme koşulları yaratıyor. Bu nedenle Bulgarlar gül yağına “Sıvı altın” gözüyle de bakıyorlar.

Bulgar halkı gül yağları ile övünüyor ve 1903 yılından beri de, Stara Zagora iline bağlı Kazanlık kasabasında onun adına bir festival düzenleniyorlar. Festival belirli bir program dahilinde organize ediliyor ve her yıl haziran ayının ilk hafta sonu festival geçidi ile tamamlanıyor.

Esas niyetimiz ileride tüm Bulgaristan’ı gezmek olmakla birlikte, festival bahanesi ile Bulgaristan’ı gezmeye bir başlangıç yapmak istedik. Festival bu sene bayram tatiline de denk gelince fırsatı kaçırmadık.

Şipka-Balkan Dağları -2025 / Bulgaristan Gezisi

6 Haziran ile 10 Haziran 2025 tarihleri arasında 2 gece Filibe (Plovdiv), birer gece de Şipka ve Trevne’de konaklama yapmak suretiyle hem Kazanlık’taki festivale katıldık ve hem de civarı gezdik.

Etnografya Müzesi-Filibe 2025 / Plovdiv / Bulgaristan Gezisi

Bu gezimizi aslında sadece Filibe ve Kazanlık’da konaklama olacak şekilde ve 3 gece olarak planlamıştık. Ama Filibe’deki son gecemizde “Bayram dönüşü sınır kapılarında bekleyeceğimize, bir gece daha Bulgaristan’ı gezelim” diyerek, programa Trevne’yi de ekleyiverdik. Çok da iyi yaptık.

Klianti Müze Evi-Filibe 2025 / Bulgaristan Gezisi

Festivali bahane ederek şahane bir Bulgaristan gezisi yaptık. Tadı damağımızda kaldı ve Bulgaristan’ın kalan kısmını da en kısa sürede yapma isteği ile ülkeye döndük.

Cisri Mustafa Paşa Köprüsü-Svelingrad 2025 / Bulgaristan

Döner dönmez de fotoğrafları tasnif ederek yazıya hazır hale geldik. “Gezgin bencil olamaz ve deneyimlerini paylaşır” inancımızla yazımıza başladık.

Buyrun bakalım; “Gül Festivali Bahane, Bulgaristan’ı Keşif Gezisi Şahane!“

Gezekalın

Dr Ümit Kuru

11.06.2025

Kazanlık Parkında Gül Bahçeleri 2025 / Bulgaristan Gezisi

Noroc Romanya: Bucovina Bölgesi-Boyalı Manastırlar (Painted Monasteries)-2

P6150123.jpg

Bucovina Boyalı Manastırlarından ikinci olarak Sucevita Manastırı’nı ziyaret ettik. Bizim ziyaret ettiğimiz zamanlarda burası tadilattaydı. Dolayısıyla beklediğimiz gibi etkileyici genel bir görüntü elde edemedik. Manastırın dört kulesi ve dört tarafı surlarla çevrili bir yapısı var.

IMG_6540.jpg

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bucovina’nın Boyalı Kiliseleri, İncil’den kutsal metinlerin kilise içlerine olduğu gibi, kilise dış duvarlarına da resmedilmesi ile önemli ve benzersiz. Kilise içine girmeyenler için dini metinlerin çizim yoluyla anlatılması hedeflenmiş. Renklerin canlılığı öyle güzel ve kalıcı olacak şekilde kullanılmış ki çizimlerdeki ışıltı günümüzde bile hissediliyor.

IMG_6534.jpg

Her boyalı kilisenin kendine has hakim renklerinden daha önceki yazımda bahsetmiştim. Sucevita Kilisesi’nin dış duvarlarındaki çizimlerde hakim olan özellik ise renklerin çok canlı ve diğer kiliselere göre en parlak olması. Bu parlaklık çizimleri yapan zamanın ustalarının boya hazırlarken uyguladıkları yöntemlerde saklı. Kurutulmuş mineraller, yarı değerli taşlar ve nadir bulunan kil karışımı ile boyalar öyle güzel hazırlanmışlar ki hala parlak ve canlı görünüyorlar. 

IMG_6530.JPG

Kiliseler, manastırlar hep o dönemin kral ya da prenslerince yapılmış ama Sucevita Manastırı dönemin zengin bir ailesinin 3 kardeşi tarafından yaptırılmış. Yapım tarihi 1583 ama freskoların boyanması 1595 yılında başlamış. Bu iş neredeyse 50 yıl sürmüş. Manastır çevresinin kule ve surlarla çevrilme işi de daha sonra yapılmış. Bu boyalı manastırın bir özelliği de bölgede bu türden dışarıdan boyama yapılan dini yapıların son örneği olması.  

IMG_6526.jpg

Her boyalı kilisenin bir baş yapıtı var ve Sucevita Boyalı Kilisesinin baş yapıtı da  cennete uzanan merdiven  (The Ladder of Divine Ascent – John’s Ladder) freskosu. 

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bu freskoda cennete çıkan merdivenlerde yol alanlardan bazılarına melekler yol gösterirken, bazılarını ise iblisler cehennemin ateşine çekiyorlar. Her şey o kadar canlı ve çizimler o kadar etkileyici ki, sanki ortaçağdan kalma resimlerin olduğu bir galeriyi geziyor hissine kapılıyorsunuz.

Kilisenin dış bölüm resimlerinin konuları arasında Adem ve Havva’nın cennetten kovulma sahneleri ve bir bölümde de Hazreti Musa’ya indirilen 10 emir konu edilmiş.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Kilisenin içi üç bölümden oluşuyor. İlk bölümde Hristiyanlığın ilk yıllarında inananlara karşı uygulanan eziyetler resmedilmiş.  İkinci bölümde kiliseyi yaptıran zengin 3 kardeşten 2 tanesinin mezarı mevcut. Üçüncü bölüm ise kilisenin altar bölümü. Kilise içinin freskolarının renkleri ise hava şartlarından daha az etkilendiğinden, daha da canlı. 

P6150112.JPG

İki boyalı manastır ziyareti sonrasında öğle yemeği için Gura Humorului Kasabasına geri döndük. Bu kasaba konaklama için iyi bir tercih ama iyi örneklerle yemek yiyebileceğiniz mekan bakımından zayıf bir yer. George burada Hilde’s Restaurant adlı bir mekanı yemek yiyeceğimiz olarak belirlemiş. Yemekleri gerçekten çok güzeldi.

IMG_6554

Voronet Manastırı fotoğraflarından görüp de sabırsızlıkla ziyaret etmeyi beklediğim bir boyalı kiliseydi. Burası da rahibelerin yönettiği bir manastır. Bu kilisenin dış duvar freskolarında hakim olan renk ise mavi-gri tonda bir renk. Bu mavi ton öyle benzersiz bulunmuş ki mavinin bu tonuna Voronet Mavisi denmiş.

IMG_6585.JPG

Bu manastır örneklerinin ilklerinden ve bunu Büyük Stephen yaptırmış. Efsaneye göre Büyük Stephen her zaferden sonra yayına bir ok koyar ve gidebildiği kadar uzağa fırlatırmış. Düştüğü yerde ise bir kilise yaptırırmış. Bu işin inanmakta zorlandığım efsane kısmı ama adamın çok kilise yaptırdığı kesin.

IMG_20190615_144430.jpg

Ancak Voronet Manastırının yapımı ile ilgili başka bir efsane daha var ki bu bana olabilecekmiş gibi geldi. Buna göre Osmanlı ile savaşında zor zamanlar yaşayan Büyük Stephen, Voronet yakınlarında bir mağarada yaşayan Daniel adlı bir keşişten tavsiye almaya gelir. Savaşı bu tavsiye ile kazandığına inanan Stephen, zafer sonrası Aziz George‘a adanmış bir kilise yapılmasını emreder. 1488 yılında, sadece 4 ay gibi kısa bir süre içerisinde Gotik tarzda bir Bizans kilisesi inşa ettirir. Tabii ki diğer boyalı kiliselerde olduğu gibi iç ve dış freskoların tamamlanması daha sonraki tarihlerde olmuş.

Voronet Manastırı’nı gezerken bir rahibenin, omuzunda taşıdığı uzun bir tahtaya, elinde bulunan bir tahta çekiçle vurarak manastır çevresinde tur attığını gördük. O zaman için bu hareketin anlamını bilmiyordum. Ama bugün bu yazı için araştırma yaparken öğrendim ki bu Osmanlının dolaylı yoldan yarattığı, buraya özgü bir gelenekmiş. Osmanlı, yönetimini yöre ileri gelenlerine (Voyvoda) bıraktığı ama hakimiyetini kabul ettirip yıllık haraca bağladığı bu toprakların manastırlarında, kiliselerinde çan sesi çalınmasını, duyulmasını yasaklamış. Çanlar da savaşlarda kurşun yapımı için kullanılmış. İşte bu dönemde rahipler/rahibeler halkı dua zamanı kiliseye toplamak için omuzlarına aldıkları bir kalasa veya metal çubuğa (buna toaca deniyor), bir çekiçle vurarak ses çıkartıp, dua zamanının geldiğini haber vermişler. İşte bizim bu manastırda şahit olduğumuz o zamandan günümüze devam eden bir gelenekmiş. 

 Voronet Manastırı’nın şüphesiz ki en değerli freskoları batı cephesi duvarında yer alan “Son Hüküm” ve John’s Ladder adlı boyamaları. Sanki kocaman bir duvara asılı, kocaman bir tablo gibi duruyorlar. Renkler harika! Bu duvarda yüzlerce figür yer alıyor. Etkilenmemek elde değil. 

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Voronet Kilisesi’nin bu kısmı için Doğunun Sistine Şapeli tanımlaması kullanılıyor ki bence bu çok yerinde bir tanımlama. Eğer sadece ve sadece bir boyalı manastır gezilebilecekse, bu manastır kesinlikle Voronet Manastırı olmalı.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

P6150181.JPG

Bucovina’da dar zamanımızda ziyaret ettiğimiz son boyalı manastır ise Humor Manastırı oldu. Aslında 1415 yılında burada var olan bir kilise yerine 1530 yılında Petru Rareş’in yardımı ile yörenin o zamanki yöneticisi inşa ettirmiş. Voronet ile birlikte freskoları en iyi korunmuş olan boyalı kiliselerden. Burası da rahibeler tarafından yönetilen ibadet yeri. Bu boyalı manastırın hakim rengi ise terra-cotta kırmızısı denen, kırmızıya benzer kahverengi.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Burada da, o dönemde adet olduğu üzere, Anti-Osmanlıcılığı gösteren bir Kostantinopolis Kuşatması resmedilmiş.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Evet sevgili Sanal Gezginler… Bucovina sonrası İasi üzerinden uçakla Bükreş’e döndük. Bükreş’te, İstanbul’a uçuş zamanımıza kadar kalan yerleri gezip, son yemeğimizi yedik. Sonrası ise eve dönüş. Dönüp dolaşıp, son durak yuvalarımıza geliyoruz.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bu son yazı ile birlikte Romanya gezi yazımızı tamamlamış olduk. Romanya turumuzu ben çok sevdim. “Ne ararsanız vardı” diyeceğim gezilerden oldu. Bu geziyi birlikte planladığımız ama organizasyonu tamamen kendisine ve firmasına ait olan sevgili George Trandafir ve Touring Romania Private Tours firmasına bir kez daha teşekkür ederim.

Gezekalın

Dr Ümit Kuru

03.08.2019 saat 12:53

 

 

 

Noroc Romanya: Bucovina Bölgesi-Boyalı Manastırlar (Painted Monasteries)-1

IMG_6506

Romanya’nın bir bölgesi, bir başka bölgesine asla benzemiyor. Bu özellik, aralarında Türkiye’nin de olduğu, pek az ülkede  vardır. Romanya’nın kuzeyi, güneyinden, doğusu, batısından coğrafik açıdan farklı ve bir bölgesinin gelenekleri, diğer tarafa pek uymayabiliyor. Maramureş Bölgesi ile Bucovina Bölgesi arasında saman balyalarını kurutma yöntemleri bile farklı.

Ben çok renkli ve kendi içinde farklılıklar içeren ülkeleri severim. Romanya’yı en çok bu özelliği ile sevdim.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Romanya’nın Kuzeydoğusu, Bucovina Bölgesi olarak adlandırılıyor. “Bucovina”, kelime olarak “Kayın Ağaçları Diyarı” anlamında. Tarihsel olarak Bucovina Bölgesinin yarısı Romanya, yarısı da Ukranya’da kalmış. Adında da anlaşılacağı gibi bol ağaçlıklı, verimli ovaları ve Karpat Dağlarının eşsiz manzaraları ile zaten doğası müthiş bir bölge. George’un Bucovina Bölgesinde, Gura Humorului Kasabasında, konaklama için seçtiği yer olan La Roata, inanılmaz güzellikte bir yer çıktı. Konakladığımız yerler içinde burası en sevdiğimiz yer unvanını haklı olarak kazandı. 

Gezimize ilk olarak Paskalya Yumurtası boyaması yaparak geçimine katkı sağlayan bayan Elena Coca’nın evini ziyaret ederek başladık.

Yumurtanın doğal boyalarla ya da balmumu ile boyanması Bucovina Bölgesinin geleneksel  sanatları arasında yer alıyor. Paskalya Yumurtası aslında Hristiyanlık öncesinden gelen bir gelenek. Bizde de nevruz kutlamaları sırasında boyalı yumurta hediye etme adeti var. Yani bu gelenek kadim kültürlerde dünyanın yeniden canlanmasının, baharın gelişinin  sembolü olarak kullanılırmış. Hristiyanlığı kabul eden bazı pagan toplulukları sahip oldukları kültürel adetlerini Hristiyanlık ile bütünleştirmişler ve bu adet isa’nın hayata geri geldiği gün olan Paskalya ile özdeşleştirilmiş.

Ev sahibesi Bayan Elena yumurtaları boyamak için renkli balmumlarını kullanıyor. Çok sabır ve dikkat gerektiren bu işte bir tavuk yumurtasını onun tekniği ile boyaması için 1, kaz yumurtası için 3 ve en büyük yumurta  olan tavus kuşu yumurtası için 1 ay uğraşması gerekiyormuş.

Bize ikram ettiği kimyon likörü ise nefis bir tada sahipti. Hepimiz yumurtalardan satın aldık, gerçekten her birisi sanat eserleriydi.

IMG_1417

IMG_6460

Tarihin çok eski zamanlarından beri yerleşimin olduğu Bucovina Bölgesini meşhur eden, ona önem kazandıran bölüm Boyalı Kiliseler (Painted Churches).  

vedumoldovita

Aslında bu manastır ve kiliselerde de sistem değişmemiş; Transilvanya’daki müstahkem kiliseler gibi, bunlarda da düşman istilalarından korunmak için 15-16. yüzyıl kiliseleri çevresine kule ve duvarlar yapılmış. Düşman ise özellikle kuzeyden, Rusya üzerinden gelen Tatarlar ile güneyden gelen Osmanlılar. Transilvanya Müstahkem Kiliselerinden fark ise Bucovina’da kiliseler dışına çizilen freskolar. Avrupa’nın tek örneği olan boyalı kiliselerin bu özelliği, onları UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi içine sokuyor. 

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Kiliseler dışına İncil’den sahneler, Hz İsa’nın hayatından kesitler, Azizler, melekler, cennet ve cehenneme ait dini motifler çizilmesi Voyvada Petru Mutaş, Büyük Stephan ve Voyvoda Petru Rareş dönemlerinde başlamış. 

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Manastır ve kiliseler içinden en iyi korunmuş durumda olanlarından yedi tanesi  (Humor, Moldovita, Patrauti, Probota, Suceava, Voronet,  Arbore)  UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi içindeler. Sucevita ise bu listeye girmek için onay bekliyor. 

Tam ekran yakalama 01.08.2019 154213.jpg

IMG_6505

Moldovita Manastırı Kilisesi bizim ziyaret ettiğimiz ilk boyalı kiliseydi. Burası rahibelerin bulunduğu bir manastır. Dıştan boyamaları en iyi durumda olan kiliseler arasında sayılıyor. Humor Kilisesi ile birlikte açık verandalı kiliselerin son örneklerinden. Yapımının tamamlanması 1532 yılına tarihleniyor. Bu manastırın yerinde bir zamanlar basit bir ahşap kilise varmış. Büyük Stephen’ın gayrimeşru oğlu olan ve sonradan bölgenin Voyvodalığını yapan Petru Rareş’in yaptırdığı bir manastır. Petru Rareş aynı zamanda Humor ve Probota Kiliselerinin de yapılmasını sağlayan kişi. Zaten manastır içindeki avluda bulunan ve manastır hazinelerinin saklandığı binanın önünde bu adamın bir büstü mevcut. 

Büyük Stephen, Osmanlı ile irili ufaklı tam 36 savaşı yönetmiş ve 34 tanesini Osmanlı’ya karşı zaferle bitirmiş. Çok da dindar bir adammış ve zaferleri sonrasında ya kilise yaptırmış ya da yeniletmiş. Gayrimeşru oğlu olan Prens Petru Rareş ise karşısında Kanuni Sultan Süleyman olunca Osmanlı’ya boyun eğmiş. 

Moldovita Manastırının kilisesinin yapımı 1532 yılı olsa da içi ve dışının freskolarla boyanması 5 yıl  sonra olmuş. Boyalı kiliselerin her birinde hakim olan boya farklı ve Moldovita Boyalı Kilisesinde hakim olan boya renkleri sarı ve mavi. Kilisenin dış duvar boyalı resimlerinin en güzel olduğu bölümler doğu ve güney kısımları. Güney cephede var olan bir fresko bizi fazlaca ilgilendirdi. Bu fresko İstanbul’un kuşatılması ile ilgiliydi.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bir kaynaktan okuduğuma göre bu fresko, Avarların yardımını alan Sasanilerin 626 yılındaki İstanbul’u (o zaman ki Kostantinopolis’i) kuşatmalarını resmediyormuş. Ama freskoda kuşatmada kullanılan toplar gözüküyor. Bu nedenle bu fresko, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u kuşatıp alması ile ilgili olmalı.

IMG_6472.JPG

Doğu cephesinde, kiliseye giriş kapısının üstünde yer alan Meryem Ana’ya bebek Hazreti İsa’nın sunulması törenini resmeden fresko da çok dikkat çekici olanlardan.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bunun dışında Hristiyan aleminin tüm kutsal kişilerini gösteren Jesse Ağacı (Trees of Jesse) freskosu da bu kilisenin güney cephesinde resmedilmiş. Kilisenin içi ise Hazreti İsa’nın hayatına ait İncil’den sahnelerle dolu. Kilise içindekileri Transilvanya’nın gezdiğimiz tüm kiliselerinde bol bol fotoğraflayınca, bu kilisenin iç freskolarını fotoğraflamak için ekstra para vermek istemedim. Zaten Moldovita Kilisesi özellikle dış freskoları ile ünlü.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Moldovita Kilisesi, Bucovina Bölgesi Boyalı Kiliseleri için çok iyi bir başlangıç oldu. Diğerlerini anlatmayı sonraya bırakalım derim.. Biraz yoruldum da …

IMG_6457

Gezekalın..

Dr Ümit Kuru

02.08.2019 Saat 00:55

  • Arşivler

  • Diğer 540 aboneye katılın
  • Mart 2013 den beri

    • 402.710 ziyaretçi
  • Kategori Bulutu

  • Kasım 2026
    P S Ç P C C P
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    30