Why Romania ? Why shall I go there ? (Neden Romanya? Niçin Romanya’ya Gitmeliyim?)

private-guided-tour-in-maramures-romania-007

your tourguide - george - me-002

Greetings to all followers of Gezekalın.  I have a section in my blog that its name is “MİSAFİRLERDEN” (synonym of “from the guest writers” in English). Today’s guest writer of this section is George Trandafir from Romania. If you ask “When did you make a friend from Romania and why he is guest writer to Gezekalın?, let me explain it shortly;

Gezekalın takipçisi tüm sanal gezgin dostlarıma selam olsun. Bildiğiniz gibi Gezekalın adlı sitemin içinde “MİSAFİRLERDEN” adlı bir köşem var. Bu köşenin bugünkü konuk yazarı Romanya’dan George Trandafir. “Romanya’dan ne zaman arkadaş edindin de köşene konuk oldu?” diye sorarsanız hemen ve kısaca anlatayım;

private-guided-tour-in-bucovina-romania-002

We have a plan to make a trip to Romania June,2019. I have met George Trandafir and his firm “Touring Romania Travel Agency” when I search for the answers of “How or with whom do we have to make the tour?” Sometimes you take a fancy someone that you have never met before and you feel yourself as if he/she is an old friend of you. It is exactly what I feel with George when our writings proceed in time.

Private-Guided-Tour-in-Maramures-Romania-016.JPG

2019 yılı Haziran ayı içinde Romanya’ya bir gezi planladık. Nasıl gidelim? Kimle gidelim? soruları ve araştırmaları, zaman içinde, karşıma George Trandafir ve firması “Touring Romania Travel Agency” ‘yi çıkarttı. Bazen birisine, birilerine kanınız kaynar, kırk yıllık dost muşsunuz gibi hissedersiniz ya? İşte George bana onlardan birisi oldu.

private-guided-tour-in-maramures-romania-006

I have mentioned to George in one of my mails that I have a travel blog that its name is “Gezekalın” and I ask him to have look at it. He replied me and said that “The photos are so good but I wish I could understand what you have written because its language is only in Turkish” He was right unfortunately.  Then I ask him to write a short article with his own words and photos about “Why I should visit Romania“. This article came to exist when he accepted  my request.

Private-Guided-Tour-in-Transylvania-Romania-009.JPG

Yazışmalarımız sırasında George’a gezi sitemden bahsettim bir göz atmasını rica ettim. İnceledi ve geri dönüş yaptı; “Fotoğrafların çok güzel ama bir de ne yazdığını anlayabilseydim, yazılar sadece Türkçe!” deyince, “Tamam o zaman, buyur Gezekalın’a, fotoğraflarınla ve kısa bir Romanya tanıtım yazınla misafir yazarım ol” dedim. O da kabul edince ortaya bu yazı çıktı.

Here is a writing at Gezekalın about “Why Romania and Why we should visit Romania?” for whom try to plan for visiting Romania as we do. This writing comes from George Trandafir who loves his country and a professional on his job. I will publish all his article and all photos used in the article taken by him. For followers of Gezekalın I will translate to Turkish after original text.

private-guided-tour-in-transylvania-romania-012

Bugün size, benim gibi Romanya gezisi yapmayı düşünenlere, “Neden Romanya? ve Niçin Romanya’ya gitmeliyim?” yazısı sunuyoruz. Hem de ülkesini seven ve profesyonel birisinden, George Trandafir’den. Yazara saygımdan yazısını olduğu gibi İngilizce yayınlayacağım ve tüm fotoğraflar da onun tarafından çekilmiştir. Yazısını bozmadan yayınlayıp, sonra da Türkçeleştirmeye çalışacağım.  

Private-Guided-Tour-in-Transylvania-Romania-007.JPG

Here you are! Why Romania? Why should we go there?

Buyurun bakalım! Neden Romanya? Niçin oraya gitmeliyiz?private-guided-tour-in-maramures-romania-003

Why Romania ? Why shall I go there ?

By George Trandafir, Romania

Well, as a Romanian I can say there are lots of reasons to discover this country, not so well known. Everyone knows about the famous travel destination like France, Spain, Italy, Greece etc … Romanis still has many things which are almost dissapeared from western Europe. We have strong traditions, amazing nature and really nice people. Romania is a mix of modern and vibrant with old and archaic.
private-guided-tour-in-maramures-romania-012
To have an idea about Romania I have to say that the country is formed from 3 big areas: Transylvania, Moldova and Wallahia. All these are so diverse, so you will not be borred !
Our history starts more or less 2000 years ago when our ancestors – the Dacians – were conquered by the Roman Empire. From this combination – romans and dacians – we can say romanian people started.
private-guided-tour-in-maramures-romania-005
A journey in Romania will take you for sure in Transylvania which is the most well known area of the country. Medieval Towns like Brasov, Sibiu or Sighisoara, Old Fortresses and Castles like Bran Castle or Corvin Castles are a must ! The Saxon Villages from Transylvania will take you back in time when the germans settled there 900 years ago.
private-guided-tour-in-transylvania-romania-017
A distinct part of Transylvania is Maramures in the northwestern part of Romania. It is the most traditional and “back in time” area of Romania with incredible warm people and superb landscapes. It is one of the last truly archaic areas from Europe. Famous in Maramurs are the Wooden Churche, 8 of them included in Unesco World Heritage.
private-guided-tour-in-maramures-romania-015
We moove towards eastern part of Romania and we reach the most spiritual area of Romania: Moldova. In Moldova, Bucovina area is famous for the Painted Churches. Faith and religion are big in Romania and Bucovina is the place to be ! Hundreds of years old churches are a landmark and a symbol of defending our faith.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

I told you, you will not get borred in Romania because it is so diverse. So, after churches, fortresses, castles, mountains, Romania offers you probablly the best wildlife from Europe in Danube Delta. This part of Romania is the only natural Unesco World Heritage site and is located in the southeastern part of Romania. The Delta was created at the end of Danube River which start from Germania and ends its journey in Romania where it flows into the Black Sea ! In the Delta you will find wildlife, birds, lakes, remote fisherman villages, the best area for wildlife photographers !
private-guided-tour-in-danube-delta-012
Last but not least is our capital, Bucharest. Located in the souther part of Romania, Bucharest is a vibrant city with a good nightlife area in the Old Part, a mix of new and old with the scars of communism still here. Bucharest was established more than 560 years ago during the times of Vlad the Impaller and became the Capital of Romania. At the begining of the 20th century was called “The Little Paris” because it looked like the frech Capital. During the monarchy times, Bucharest was a charming city. Unfortunatelly, comunism started in 1947 and everything changes ! Lots of beautiful neighborhoods and churches were demolishe to make space for new soviet style apartment buildings, grey and without personality. 50 years of communism changed totaly the face of Bucharest. So, a vit to Bucharest if it is explained properlly can be a nice insight into the history of Romania !
private-guided-tour-in-transylvania-romania-014
We are waiting for you in Romania where East meets West,  where you’ll step back in time in the countryside  to discover the tales behind the places ! We’ll take you in a journey behind the beaten track to meet the genuine soul of the romanians !
private-guided-tour-in-transylvania-romania-004

Neden Romanya ? Niçin Oraya Gitmeliyiz?

 George Trandafir’den alıntıdır.

private-guided-tour-in-maramures-romania-013
Bir Romanya’lı olarak diyebilirim ki, bir çok nedenden dolayı bilinmeyeni bol olan bu ülke keşfedilmeyi hak ediyor. Herkes Fransa, İspanya, İtalya, Yunanistan gibi meşhur seyahat noktalarını iyi bilir. Romanyalılar,  Batı Avrupa ülkelerinde kaybolmuş bir çok değere hala sahipler. Güçlü gelenek, büyüleyici bir doğa ve hoş insanların ülkesidir Romanya. Romanya, modern ile hala canlı eski ve kadim geleneklerin harmanlandığı bir ülkedir.
private-guided-tour-in-transylvania-romania-016
Romanya hakkında bilgi vermesi için, ülkenin 3 büyük bölgeden meydana geldiğini söylemeliyim; Transilvanya, Moldova ve Wallahia. Tüm bu bölgeler birbirlerinden o kadar farklı ki Romanya’da asla sıkılmayacaksınız!
Bizim tarihimiz yaklaşık 2000 yıl önce, atalarımız olan Daçyalıların topraklarının, Romalılar tarafından fethedilmesi ile başlar. Romalılar ve Daçyalıların bu karışımından Romanya halkının ortaya çıktığını söyleyebiliriz.
private-guided-tour-in-danube-delta-009
Romanya’nın Kuzey Batı Bölgesi’nde olan Maramurs, Transilvanya’nın farklı bir bölümüdür. İnanılmaz sıcak insanları ve nefis manzaraları ile Romanya’nın, geçmişe döndüğünüzü en çok hissettiğiniz, en geleneksel bölgesidir. Burası Avrupa’nın gerçekten son kadim bölgelerinden bir tanesidir. Maramurs tahta kiliseleri ile meşhurdur ve bunlardan 8 tanesi UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi içinde yer almaktadır. 
Romanya’nın Doğu kısımlarına doğru yöneldiğimizde Romanya’nın en ruhani bölgesi olan Moldova’ya ulaşırız. Moldova’da Bucovina Bölgesi resimli kiliseleri ile meşhurdur. Din ve inanç Romanya’da önemli ise, Bucovina bunun yeridir! Yüzlerce yıllık eski kiliseler inancımızın simgesi ve sembolüdür. 
private-guided-tour-in-danube-delta-007
Çeşitliliğin hakim olduğu Romanya’da sıkılmayacağınızı söylemiştim. Kiliseler, kaleler, dağlardan sonra Romanya, Avrupa’daki en iyi vahşi hayatı izleyebileceğiniz Tuna Deltası’nı da sizlere sunar. Romanya’nın Güney Doğusunda yer alan Tuna Deltası, ülkenin  UNESCO Doğa Mirası Listesi içindeki tek yeridir. Yolculuğuna Almanya’dan başlayan Tuna Nehri Romanya’da bir delta oluşturduktan sonra Karadeniz’e akarak yolculuğunu tamamlar. Vahşi yaşamı, kuşları, gölleri ve uzaklardaki balıkçı köyleri ile Tuna Deltası doğa fotoğrafçıları için bir cennettir!
private-guided-tour-in-danube-delta-005
Son olarak başkentimiz Bükreş. Komünist rejim günlerinden kalma izleri ve iyi bir gece yaşantısı ile eski ve yeninin karışımı olan Bükreş canlı bir şehirdir. Kazıklı Voyvoda zamanlarında, 560 yıl önce kurulan Bükreş, Romanya’nın başkenti olmuştur. Küçük Paris yakıştırmasına sahip Bükreş, monarşi zamanlarında çekici bir şehirdi. Maalesef 1947 yılında başlayan komünizm her şeyi değiştirdi! Sovyet stili, gri ve kişiliksiz yeni apartmanlara yer açmak için bir çok güzel mahalle ve kilise yıkıldı.  Komünist rejim altındaki 50 yıl boyunca Bükreş’in yüzü tamamen değişti. İyi anlatılırsa Bükreş, Romanya tarihine bakış için güzel bir şehir olacaktır. 

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Zamanda yolculuk ederek gezi yerlerinin ardındaki hikayeleri keşfetmek için Doğunun Batı ile birleştiği yere, Romanya’ya bekliyoruz sizleri!  Romanyalıların gerçek ruhlarının izlerinde bir yolculuğa çıkartacağız sizleri…
Gezekalın
Dr Ümit Kuru
29.01.2019 Saat 

ČESTITA BABA MARTA

Neden bu kadar çok sevdim bu geleneği bilmiyorum diye yazıya başlamam sahtekarlık olur. Seviyorum çünkü baharla ilgili. Yaşama sevinci ve yenilenme ile ilgili. Bu gelenek insanın dilekleri, gerçekleşmesini arzu ettikleri ile ilgili. Yani ruhuma ve içimdeki çocuğa çok uyan bir gelenek.

17203759_10154554112768981_393305008_n.jpg

Bugün sizlere sonradan öğrendiğim ama öğrendikten sonra da hep takip ettiğim bir geleneği,  Baba Marta (Marta Nine) geleneğini tanıtacağım. Sadece kitabi bilgi değil, ama aynı zamanda sevgili dostum ve meslektaşım Prof. Dr. Yüksel K. Yılmaz’ın biricik annesi Meliha teyzenin ağzından Martina Sıbıta geleneğini anlatacağım.

17094051_10154538838023981_1417925003_nMartenitsa, 1 Mart’tan başlayarak martın sonuna kadar takılan, beyaz ve kırmızı yünden yapılan bir süse verilen isim. Çok eskilere dayanan Baba Marta (“Çestita Baba Marta“), Bulgaristan coğrafyasına has bir gelenek olarak gözükse de, diğer Balkan ülkelerinde de bilinebiliyor. O coğrafyadaki Türkler, Bulgarlar, Pomaklar tarafından kutlanıyor. Bu günde insanlar yakınlarına ve arkadaşlarına “martenitsa” olarak adlandırılan sembolleri, yıl boyu sağlık ve güç dileğiyle hediye ediyorlar. Adete göre, martenitsalar kırlangıç veya leylek görünceye kadar taşınıyorlar. Bu takılar, meyve ağaçlarına, evlere, ev hayvanlarına da takılabiliyor. Bu şekilde yeni başlayan tarım yılının da bereketli ve verimli olması için dilekler tutuluyor. Martenitsalarda kullanılan beyaz renk uzun ömrü, kırmızı renk ise sağlık ve gücü temsil ediyor.

2363794345_7755b673c6_z.jpg

Martenitsa ya da Martina Sıbıta’yı bir de Meliha teyzenin ağzından dinleyelim;

Sert geçen Balkan kışlarından sonra 1 Mart ile birlikte bahar gelişi, doğanın uyanışı kutlanırken dilekler ve sevinç birleşir. Şubatın son günü genç kızlar baharın ilk çiçeklerini toplar, o gece her genç kız ortak bir su kabına çiçekleri bırakır, ayrıca herkes küpe, yüzük, bilezik gibi bir takı koyar kaba. kabın üstü örtülüp o gece açık havada bekletilir. 1 Mart sabahı erken kalkılır, kaba çiçek ve takı bırakmış kızlar kabın başında toplanır. Bir kızın yüzü bir tülbentle örtülür, kızlar topluca mani söylemeye başlar, yüzü örtülen kız kaptan sırayla takıları çıkarır, her kız kendi takısını alır, takı çiçeklerle ve baharın gelişiyle kutsanmış olur, sahibine sağlık ve sevinç getirir. Martina Sıbıta bileklikleri koyun yünüyle yapılır, eğrilmiş, boyanmamış beyaz koyun yünü ile, eğrilmiş ve doğal boyalarla kırmızıya boyanmış kırmızı yün birlikte bükülür. İyi dilekler dilemek istediklerinizin bileğine bu iplikler bağlanır. Kırlangıç ya da leylek görünceye kadar iplikler saklanır ya da bilekte kalır. Bahar gelince, ilk leylek ya da kırlangıç görülünce martina sıbıtalar meyve veren ağaçlara bağlanır, doğa uyanmış, bereketini vermeye başlamıştır. Dilekler de meyve ağaçlarının bereketi gibi, bereketle gerçekleşsin istenir.”

martenitsa-pizho-penda.jpg

Söylenceye göre (Pomak Ajans’tan derlenmiştir);

“Baba-Marta / Marta Nine” sağı solu belli olmayan, asabi mizaçlı bir kadındır. Ablaları Uzun Boynuzlu Karafatma [Ocak] ve Kısa Boynuzlu Karafatma [Şubat] ‘dan sonra geldiği ve onların tavırlarından hoşlanmadığı için öfkelidir. Baba Marta öfkelendiğinde hava kararır, kar-dolu düşer, insanlar havaya bakıp karamsarlığa kapılır.

Dağda hayvan güden Kozarka ise Marta Nine’den bir iyilik bekler. Yaşıt oldukları için arzu eder ki Baba Marta şenlensin ve hava düzelsin. Kozarka da koyun-kuzularını dağdan indirsin. Ama istediği gibi olmaz. Martın sonu yaklaştığından Baba Marta erkek kardeşini gönderir ve Nisan ayından birkaç gün ödünç alır ve öfkesini yağdırır. Kozarka nine ve kuzuları donar ve taş olur. Zaemnitsi denilen [ödünç alınmış günlerde] donup taş olan Kozarka ve kuzularını [taşları] okşayanların şifa bulduğuna inanılır.

indir (1)Baba Marta’nın kutlanması havalar açıncaya, bahar gelinceye kadar bileğe bağlanan kırmızı ve beyaz örme karanfil ya da püskül [Martenitsa] ile olur. Bazen de kırmızı kadın, beyaz erkek örme figürlerden olur. Beyaz erkeği, kırmızı kadını temsil eder ve onları bağlayan kırmızı beyaz sarma iplik de kara lanete karşı tılsımı temsil eder. Bazılarına göre de beyaz zekayı, kırmızı da sağlığı temsil eder ve Martenitsa veren kişi size hem zeka hem sağlık diliyor demektir.

Baharın gelişi de ilk leylek, kırlangıç gibi yaz kuşlarının gelmesi ya da ilk ağacın çiçek açması ile anlaşılır. Baba Marta kışın son günü evindeki hasırları çıkarır ve kış sonu temizliği yapar. Hasırları silkelediğinde etrafa saçılan tüyler toprağa son kar olarak düşer. Mevsim değişir, ilkbahar olur.

Evet sevgili dostlar;

Hemen bir martenitsa bulun ya da hiç bir şey bulamazsanız kırmızı beyaz yün iplikleri birbirlerine dolayıp kendi martenitsanızı kendiniz yapın. Dileğinizi tutun ve havada leylekleri gözlemeye başlayın. Leylekleri gördüyseniz de martenitsalarınızı tomurcuklanan bir ağacın dalına bağlayın.

Dileğiniz gerçekleşir mi ? diye soranlarınız vardır eminim. Bilmiyorum! Benim sevdiğim kısım, umut kısmı. Bazen kör umutlar için de martenitzalar bağlanıp, dilek tutulabilir.

Tüm dileklerinizin gerçekleşmesi dileklerimle, tüm kadınlarımızın Dünya Emekçi Kadınlar Gününü kutlarım.

Gezekalın

Dr Ümit Kuru

08.03.2017 

Not: İlgili bölüm Sayın Prof. Dr. Yüksel K. Yılmaz’ın izniyle paylaşılmıştır.